کلومیفن-عوارض،تداخل، و نحوه مصرف Clomiphene-کلومید

کلومیفن چیست؟ و چه کاربردی دارد ؟

کلومیفن [Clomiphene] یا کلومید [Clomid] نوعی داروی تحریک کننده تخمک گذاری است که برای درمان زنان مبتلا به مشکلات تخمک گذاری استفاده می شود.این دارو در اکثر اوقات با هدف بارداری استفاده می شود و معمولا اولین دارویی است که برای درمان ناباروری زنان تجویز می شود.کلومیفن [Clomiphene] معمولا به صورت قرص مصرف می شود و در 80 درصد از زنان باعث تخمک گذاری می شود.برخی از مواقع ، این دارو "کلومیفن سیترات" نیز نامیده می شود.

کلومیفن چیست؟ و چه کاربردی دارد ؟

توجه : کلومیفن سیترات در برخی از موارد می تواند به عنوان درمان ناباروری در مردان استفاده شود که در مطلب بعدی توضیح داده خواهد شد. این مقاله فقط در مورد مصرف این دارو در زنان است. در صورتی که زنی چرخه قاعدگی نامنظم و یا قاعدگی بدون تخمک گذاری داشته باشد ، معمولا اولین داروی تجویزی کلومیفن [Clomiphene] است.

علاوه براین از داروی کلومیفن [Clomiphene] برای درمان ناباروری مرتبط با سندرم تخمدان پلی کیستیک نیز استفاده می شود و در برخی از موارد که برای ناباروری زن دلیل مشخصی یافت نمی شود ، به عنوان درمان آزمایشی می توان از این دارو استفاده کرد.

در کدام مورد مصرف کلومیفن [Clomiphene] انتخاب مناسبی نیست ؟

اگر لوله های فالوپ مسدود باشد
در صورت ابتلا به مشکلات و اختلالات رحم
اگر کیست تخمدان دارید (متفاوت با سندرم تخمدان پلی کیستیک)
در صورتی که نارسایی کلیوی یا هرگونه مشکل و عفونت کلیوی دارید
در صورت ابتلا به مشکلات تخمدان
در صورتی که تومور و یا غده سرطانی دارید که به همورمون واکنش نشان می دهد
در صورتی که باردار هستید
اگر در دوران شیردهی هستید و به نوزاد شیر می دهید.
و ...

در صورتی که مشکل تخمک گذاری وجود نداشته باشد آیا کلومیفن بازهم می تواند مفید باشد ؟

در یک مطالعه بر روی بیش از 1000 زن که مشکل تخمک گذاری نداشتند ولی باردار نمی شدند مشخص شد که مصرف کلومیفن در این گونه موارد هیچ تاثیری ندارد و ممکن است با عوارض جانبی نیز همراه باشد .

کلومیفن چطور مصرف می شود ؟

شما دقیقا باید طبق دستور پزشک رفتار کنید زیرا ممکن است با توجه به شرایط بدنی شما ، دستور پزشکتان متفاوت باشد . اطلاعات موجود در این مقاله فقط جهت افزایش آگهی بوده و جایگزین تجویز پزشک نیست . این سایت هیچ مسئولیتی در این مورد ندارد. به صورت معمول درمان با کلومیفن 50 میلی گرمی و به مدت 5 روز و از روز 3 الی 5 دوره قاعدگی آغاز می شود.

برخی از پزشکان ترجیح می دهند کلومیفن در روزهای 5 الی 9 از چرخه قاعدگی مصرف شود.معمولا در همان درمان و دوز اولیه در اکثر زنان تخمک گذاری انجام می شود ولی اگر برای شما این اتفاق نیافتد ممکن است پزشک این بار دوزهای بیشتری تجویز کند و یا ممکن است همان 50 گرم را برای یک دوره دیگر در نظر بگیرد. معمولا دوز مصرف کلومیفن نباید بیشتر از 150 میلیگرم باشد.

تخمک گذاری چند روز بعد از مصرف کلومیفن آغاز می شود؟

این مورد از فردی به فرد دیگر بسیار تفاوت دارد و نمی توان روز مشخصی برای ان در نظر گرفت ولی معمولا 7 الی 10 روز بعد از مصرف آخرین قرص کلومیفن ، تخمک گذاری انجام می شود.بهتر است 2 الی 3 روز قبل از تخمک گذاری و 1 الی 2 روز بعد از آن، رابطه جنسی داشته باشید. برای تعیین روز تخمک گذاری می توانید از کیت های تشخیص روز تخمک گذاری استفاده کنید و یا با استفاده از روش های خانگی تشخیص تخمک گذاری ، این روز را تشخیص دهید.

قرص کلومیفن چه عوارض جانبی دارد؟

این دارو معمولا عوارض جانبی چندانی ندارد که بعد از قطع مصرف دارو از بین می رود.

کلومیفن چطور مصرف می شود ؟

رایج ترین عوارض جانبی کلومیفن عبارتنداز :

گرگرفتگی
حساسیت پستان
نوسانات خلقی
حالت تهوع و استفراغ
بزرگ و دردناک شدن تخمدان ها
حساسیت شکمی و شکم درد
خشک شدن واژن و احساس درد در زمان رابطه جنسی
اضطراب و بی خوابی
اختلال دید ، دوبینی ، دیدن هاله نور در اطراف اجسام نورانی ، مشکل در تشخیص رنگ ، سیاهی رفتن چشم
عصبانیت ، افسردگی
سردرد
خونریزی غیر طبیعی از رحم
افزایش سریع وزن / پف کردن صورت / غبغب / پف کردن زیر چشم و تورم پلک
کاهش ادرار / تکرر ادرار / سوزش ادرار / تغییر رنگ ادرار
افزایش ضربان قلب / تپش قلب
تنگی نفس / نفس نفس زدن
افزایش میزان خونریزی پریود
و ...

آیا مصرف کلومیفن باعث دوقلو زایی می شود ؟

در بین زنان رایج است که می گویند مصرف کلومیفن می تواند باعث دوقلو باردار شدن شود .ولی به این اندازه که شایعه شده است اینطور نیست. در حقیقت مصرف کلومیفن فقط در 10 درصد از زنان می توانند باعث دوقلو باردار شدن شود.سه قلو زایی و چهار قلو زایی در 1 درصد از موارد دیده شده است.

آیا مصرف کلومیفن باعث تغییرات خلق و خو در زنان می شود ؟

تحقیقات نشان داده است که در یک دهم درصد از زنان ، مصرف کلومیفن می تواند باعث بروز خستگی و کلافگی در طول روز شود . همچنین در 51 درصد از زنان مصرف کلومیفن می تواند باعث بد خلقی ، عصبانیت ، احساس افسردگی و سایر تغییرات رفتاری شود .در حقیقت از هر دو زن ، یک نفر با مصرف کلومیفن دچار تغییرات رفتاری مانند زمان پریود و با شدت بیشتر از آن خواهد شد . بنابراین در دوره مصرف کلومیفن ، آقایان باید بیشتر از قبل مراقب رفتار خود باشند و بیشتر هوای همسر خود را داشته باشند .

مصرف کلومیفن تا چه میزان برای باردار شدن موثر است ؟

در صورتی که عدم بارداری زن «حتما» به دلیل عدم تخمک گذاری باشد ، حدود 40 الی 45 درصد از زنان بعد از مصرف کلومیفن باردار خواهند شد. البته توجه داشته باشید که تخمک گذاری ، تضمینی برای باردار شدن نیست .

در صورتی که کلومیفن موثر نباشد چه می شود ؟

جای نگرانی نیست . درمان های بعد از کلومیفن لزوما روش های پیچیده و پر هزینه نیستند . ممکن است پزشک شما کلومیفن را اینبار با متفورمین و یا لتروزول [که نوعی داروی ضد سرطان است] تجویز کند. متفورمین می تواند مقاومت بدن زن نسبت به کلومیفن را کاهش داده و باعث بارداری شود . قبلا در این مورد مطلبی منتشر کرده ایم و توصیه می شود برای اطلاعات بیشتر ، مطلب " آیا متفورمین باعث بارداری می شود ؟ " را مطالعه نمایید.

از کلومیفن تا چه میزان و چند دوره می توان استفاده کرد ؟

مصرف کلومیفن نباید به صورت طولانی مدت و پشت سر هم انجام شود زیرا می تواند باعث افزایش خطر ابتلا به سرطان تخمدان شود. توجه : هرگز نباید کلومیفن را بدون نظر پزشک و بدون نسخه مصرف کنید. حتی در صورتی که پزشک برای شما یک دوره کلومیفن تجویز کرده است و نتیجه نگرفته اید ، به صورت خودسرانه دوره بعدی را آغاز نکنید و حتما با پزشک خود مشورت کنید .

توضیحات تکمیلی : کلومیفن نوعی داروی غیر استروئیدی است که با تحریک غده هیپوفیز باعث آزاد شدن هورمون های مورد نیاز برای تخمک گذاری می شود .در صورت داشتن خونریزی غیر معمولا از واژن ، مشکل غده آدرنال ، مشکل غده هیپوفیز ، اختلال در تیروئید و داشتن کیست تخمدان غیر مرتبط به سندرم تخمدان پلی کیستیک نباید کلومیفن مصرف کنید .

مصرف کلومیفن در دوران بارداری

معمولا دلیلی برای مصرف کلومیفن در دوران بارداری وجود ندارد ولی اگر به هر دلیل نیاز به مصرف این دارو دارید قبل از مصرف باید با پزشک خود مشورت کنید زیرا ممکن است کلومیفن برای مادر و جنین مضر باشد.

مصرف کلومیفن در دوران شیردهی

این دارو از طریق شیر مادر به بدن نوزاد منتقل می شود و می تواند برای سلامت جنین مضر باشد . در دوران شیردهی از کلومیفن استفاده نکنید و در صورتی که مجبور به مصرف این دارو هستید به نوزاد شیر ندهید . همچنین مصرف کلومیفن می تواند شیر مادر را کم کند. در هر صورت فقط باید دقیقا طبق نظر پزشک خودتان رفتار کنید .

در صورتی که مصرف کلومیفن را فراموش کرده باشم چه کنم ؟

در صورتی که مصرف یک وعده از داروی خود را فراموش کرده اید به محض یاداوری ، قرص خود را مصرف کنید. اگر زمان زیادی از زمان مصرف گذشته است با پزشک خود مشورت کنید.

در صورت مصرف بیش از حد کلومیفن چه کنم ؟

در صورتی که به اشتباه و یا به قصد خودکشی با کلومیفن مقدار زیادی از این دارو مصرف کرده اید سریعا با اورژانس تماس بگیرید .

با وجود اینکه خودکشی با کلومیفن یکی از روش های نامطمئن برای خودکشی کردن می باشد ولی ممکن است اودوز و مسمومیت با این دارو عوارض جانبی شدیدی ایجاد کند . خودکشی نمایشی با این دارو روش مناسبی برای جلب توجه دیگران نیست . توجه : مصرف کلومیفن می تواند باعث تاری دید شود . بعد از مصرف این دارو از رانندگی و کارهایی که به تمرکز حواس بالا نیاز دارد خودداری کنید .

کلومیفن با چه داروهایی تداخل دارد ؟

این دارو ممکن است با برخی از داروهایی که در حال مصرف کردن هستید تداخل ایجاد کرده و باعث بروز عوارض جانبی ناخواسته شود . ممکن است با تغییر ساعات مصرف برخی از این داروها بتوان از برخی از این عوارض جانبی جلوگیری کرد. برای این منظور با پزشک خود مشورت کنید و در زمان تجویز کلومیفن تمام داروهایی که در حال مصرف کردن هستید را به پزشک خود گزارش دهید.

برخی از داروهایی که می تواند با کلومیفن تداخل داشته باشد عبارتنداز :

دارو	اثر متقابل
آرتسونات	غلظت سرمی متابولیت های فعال آرتسونات می تواند کاهش یابد، زمانی که آرتسونات با Clomifene استفاده می شود می تواند تاثیر گذاری این دارو را کم کند
آتورواستاتین	باعث افزایش عوارض جانبی هر دو دارو می شود.
مودافینیل	غلظت سرمی مودافینیل در هنگام ترکیب با کلومیفن افزایش می یابد.
بروموکریپتین	اگر بروموکریپتین با کلومیفن ترکیب شود خطر یا شدت عوارض جانبی می تواند افزایش یابد.
کابرگولین	اگر کابرگولین با کلومیفن ترکیب شود، خطر یا شدت عوارض جانبی می تواند افزایش یابد.
سیمواستاتین	غلظت سرمی سیمواستاتین در صورت همراه شدن با کلومیفن افزایش می یابد.
ارگوتامین	هنگامی که ارگوتامین همراه با کلومیفن باشد، خطر یا شدت عوارض جانبی می تواند افزایش یابد.
فلوواستاتین	غلظت سرمی فلوواستاتین هنگامی که با کلومیفن ترکیب می شود افزایش می یابد.
ایبروتینیب	غلظت سرمی ایبروتینیب می تواند در هنگام ترکیب با کلومیفن افزایش یابد.
لووستاتین	غلظت سرمی لووستاتین هنگامی که با کلومیفن ترکیب می شود افزایش می یابد.
لواستاتین	غلظت سرمی لواستاتین می تواند در زمانیکه با کلومیفن ترکیب می شود افزایش یابد.
میکرورلین	اگر میکرورلین با کلومیفن ترکیب شود، خطر یا شدت عوارض جانبی می تواند افزایش یابد