چرا خواب می بینم ؟ از لحاظ علمی و روانشناسی

خواب چیست و چرا خواب می بینم ؟

در مورد خواب دیدن ، نظریه های بسیار زیادی وجود دارد ولی آنچیزی که قطعی به نظر می رسد این است که ما در مورد خواب ، چیزی زیادی نمی دانیم و این یکی از رازهای بزرگ انسان است .

دانشمندان با استفاده از آزمایش های علمی دقیق به یک نتیجه واحد در مورد خواب دیدن رسیده اند و آن این است که همه انسان ها هر زمانی که می خواببد خواب می بینند ولی فقط برخی مواقع مقداری از خوابی که دیده اند را به یاد می آورند و در اکثر مواقع خواب هایی که می بینیم به محض بیدار شد از خواب، فراموش می شوند.

چرا خواب می بینیم ؟

دانشمندان اعتقاد دارند دیدن خواب در حالت کلی به چند دلیل است .

• مغز با استفاده از این روش ، خاطرات را تثبیت می کند
• مغز در زمان خواب احساسات روزانه ما را پردازش می کند
• خواسته ها و آرزوهایی که در ناخودآگاه ما هستند را به ما یاداوری می کند
• مغز با استفاده از شبیه سازی مشکلات ، خودش را برای مقابله با آنها آماده می کند.

هر بار که خواب می بینیم ترکیبی از اتفاقات بالا رخ می دهد و به همین دلیل روانشناسان معتقد هستند که دیدن خواب یکی از مهمترین نیازها برای داشتن سلامت روانی است .

کدام خواب ها را به یاد می آوریم و کدامیک فراموش می شوند ؟

معمولا خواب هایی که در مرحله REM و زمانی که حرکات چشم سریع هستند ، می بینیم را به یاد می آوریم و بقیه خواب ها را به محض بیدار شدن فراموش می کنیم .

خواب ها بیانگر ناخودآگاه ما هستند

زیگموند فروید در این باره تئوری هایی داشت و اعتقاد داشت خواب هایی که می بینیم بیانگر خواسته ها ، افکار ،آرزوها و یا ناراحتی های ناخودآگاه ما هستند. به عقیده فروید تمایلات سرکوب شده مانند عصبانیت ها و یا تمایلات جنسی و خیانت های جنسی می تواند به شکل خواب نمایان شوند.

امروزه بسیاری از تئوری های فروید رد شده اند ولی یک مورد وجود دارد که اکثر محققان و روانشناسان به آن اعتقاد دارند:

سرکوب یک فکر و یا یک تمایل خاص می تواند باعث شود همان را در خواب ببینیم .

فروید در این باره می گوید :

خواب هایی که می بینیم نمادی از تمایلات و خواسته های سرکوب شده ما هستند . این نمادها  دو حالت دارند. نمادهای آشکار که کاملا از خوابی که می بینیم قابل تشخیص هستند .

نماد های پنهان که به راحتی قابل تشخیص نیستند و باید جزئیات و ارتباطات خواب ها بایکدیگر بررسی شوند تا بتوان به معنی خواب دست پیدا کرد.

خواب دییدن به حافظه کمک می کند

تئوری دیگری در بین دانشمندان وجود دارد که می گوید احتمالا مغز ما در زمان خواب ، تمام اطلاعات و خاطراتی که در طول بیداری جمع آوری کرده ایم را دسته بندی کرده و ثبت می کند. دیدن خواب می تواند حاصل فعالیت های عصبی مغز باشد که تلاش می کند اطلاعات به دست آمده را دسته بندی کرده و در حافظه ثبت کند.

به همین دلیل است که کسانی که به این تئوری اعتقاد دارند توصیه می کنند که در زمان شب و قبل از خواب درس بخوانید تا در زمان خواب ، درس هایی که یادگرفته اید در حافظه شما ثبت شود .

مغز در طول خواب سعی می کند خاطرات و اطلاعات مفید و ضروری را بخوبی ثبت کرده و اطلاعات به درد نخور را محو و کم رنگ کند.

رویاها منعکس کننده زندگی روزمره ما هستند

تئوری بعد اشاره می کند که ارتباط مستقیمی بین اتفاقات و احساسات روزمره ما و خواب هایی که می بینیم وجود دارد. با این تفاوت که در خواب بجای دیدن تصاویر و رویاهای منظم ، اتفاقات و احساساتمان را به صورت تکه تکه و نامنظم در قالب یک رویا می بینیم .

در زمان خواب مغز اتفاقات و اطلاعات روزمره ما را تکه تکه کرده و در دسته بندی خاصی ثبت می کند.

خواب ها ما را برای مشکلات آینده آماده می کنند

برخی از روانشناسان اعتقاد دارند که مغز با استفاده از خواب ، خودش را برای مشکلات احتمالی آینده آماده می کند.برای مثال زمانی که شما نگران سلامتی یکی از عزیزانتان هستید و یا او در بستر بیماری است ، احتمال اینکه مرگ او را در خواب ببینید بسیار زیاد است .مغز با شبیه سازی مرگ او ، خودش را برای این اتفاق آماده می کند تا زمانی که این اتفاق واقعا رخ داد ، غافلگیر نشود.

همچنین ترس های مشترکی بین انسان ها وجود دارد که باعث میشوند برخی از خواب ها بین اکثر انسان ها مشترک باشند. مانند :

•  فرار از دست کسی که می خواهد به شما آسیب وارد کند
• سقوط از ارتفاع
• دیدن خواب لخت بودن و بدون لباس از خانه خارج شدن
• رفتن به دستشویی جلوی چشم همه
• فراموش کردن امتحان و بلد نبود درس (تعبیر خواب امتحان)
• لیز خوردن و زمین خوردن
• اینکه در خواب بببینید در حال فرار هستید ولی نمی توانید بدوید (تعبیر خواب دویدن)
• و ...

این خواب ها شبیه سازی مغز برای آمادگی در این شرایط خاص هستند ، مغز با این کار تلاش می کند متوجه شود که اگر واقعا در این شرایط قرار گرفت چطور می تواند از آن نجات پیدا کند.