مسمومیت با استامینوفن - عوارض مصرف بیش از حد استامینوفن

استامینوفن یکی از پر فروش ترین داروها در جهان است و سالیانه بیش از 1 میلیارد دلار فروش دارد. مصرف بیش از حد استامینوفن و مسمومیت با این دارو نیز یکی از شایع ترین مسمومیت ها در جهان است.در کشور امریکا سالیانه بیش از 56 هزار نفر به دلیل مسمومیت با این دارو به اورژانس مراجعه می کنند که 26 هزار نفر این افراد در بیمارستان بستری می شوند و حدود 450 نفر از این تعداد ، به دلیل نارسایی شدید کبدی جان خود را از دست می دهند.

مسمومیت با استامینوفن از انجایی که علائم و نشانه های اوردوز و مصرف بیش از حد استامینوفن علائمی شبیه به سایر بیماری های شایع دارد ، تشخیص دلیل و درمان سریع کمی سخت می شود. برای جلوگیری از آسیب های کبدی و سمیت کبد ناشی از سوء مصرف استامینوفن ، تشخیص به موقع اهمیت زیادی دارد. شایع ترین عارضه مصرف بیش از حد استامینوفن (درست مانند مصرف بیش از حد ایبوپروفن و آسپرین) آسیب کبدی ، نارسایی کبدی ، کما و احتمالا مرگ است. مطلب پیشنهادی : کراتین چیست؟ استامینوفن برای کاهش درد و گاهی درمان تب مورد استفاده قرار می گیرد و در صورتی که درست و اصولی مصرف شود یکی از کم عارضه ترین و کم خطرترین داروهای موجود در بازار است. استامینوفن در برخی از کشورها با نام پاراستامول نیز شناخته می شود. با وجود اینکه به صورت دقیق مشخص نیست که این دارو چطور باعث کاهش درد می شود ولی به نظر می رسد با کاهش تولید پروستاگلاندین ها (مواد شیمیایی که باعث التهاب در بدن می شود) در مغز ، باعث تسکین درد می شود.

استامینوفن در برخی از کشورها با نام پاراستامول نیز شناخته می شود نکته : با وجود اینکه استامینوفن باعث تسکین درد و از بین رفتن درد می شود ولی خود بیماری و عامل بیماری را درمان نمی کند.

نحوه و میزان مجاز مصرف استامینوفن

از این دارو نباید بیش از 4000 میلیگرم در روز مصرف کنید .از انجایی که بسیاری از سایر داروها نیز ممکن است حاوی استامینوفن باشد ، در زمان مصرف سایر داروها مطمئن شوید که چند داروی حاوی استامینوفن را به صورت همزمان مصرف نکنید.

توصیه می شود بیش از 10 روز به صورت مستمر استامینوفن مصرف نکنید مگر اینکه پزشک شما صلاح بداند.این دارو با الکل تداخل شدید دارد و در دوره مصرف استامینوفن نباید الکل مصرف کنید.استفاده از مواد مخدر در دوره مصرف این دارو می تواند باعث بروز آسیب های کبدی شود .

مطلب پیشنهادی : استامینوفن چیست و چه عوارضی دارد؟

در صورتی که استامینوفن توسط کودک مصرف می شود توجه داشته باشید که با تغییر وزن کودک ممکن است نیاز به تغییر دوز مصرفی دارو داشته باشید. این دارو را از دسترس کودکان دور نگه دارید.طبق امار بخش اورژانس های امریکا ، 43 درصد از مسمومیت های دارویی مربوط استامینوفن ، در کودکان مشاهده می شود.

کپسول استامینوفن در سال 2014 برای محافظت از مصرف کنندگان و جلوگیری از آسیب های کبدی ،تمام تولید کنندگان داروهای ترکیبی تجویزی حاوی استامینوفن از طرف FDA از تولید داروهای حاوی بیش از 325 میلیگرم استامینوفن منع شدند.طبق گزارش FDA اکثر کسانی که دچار عوارض جانبی و مسمومیت با استامینوفن می شوند معمولا به صورت ناخواسته و به واسطه مصرف چند داروی حاوی استامینوفن به صورت همزمان دچار این مشکل می شوند. مطلب پیشنهادی : ترامادول چیست ؟

علائم مسمومیت با استامینوفن

شایع ترین علائم مصرف بیش از حد و مسمومیت با استامینوفن عبارتنداز :

ناراحتی های معده
تهوع و استفراغ
اسهال
درد شکم
از دست دادن اشتها
عرق کردن بیش از حد
خستگی شدید و ناتوان کننده
تغییر رنگ ادرار / تیره و زرد شدن ادرار
قرمز شدن چشم ها
زرد شدن پوست و چشم
و ...

کسانی که به هر دلیلی بیش از حد استامینوفن مصرف می کنند در صورتی که به موقع و طی 8 ساعت به پزشک مراجعه کنند معمولا درمان می شوند و بسته میزان مصرف دارو ممکن است برخی از عوارض جانبی آن را در خود مشاهده کنند.ولی در صورتی که بدون درمان رها شوند می تواند به آسیب های حاد کبد و نارسایی کبد و در نهایت به مرگ منجر شود.

به دلیل اینکه اولین عوارض و نشانه های مسمومیت با استامینوفن بعد از 12 ساعت از مصرف مشاهده می شود ، ممکن است درمان کمی سخت بوده و عوارض جانبی در پی داشته باشد.طبق تحقیقات اگر 24 از زمان مصرف بیش از حد استامینوفن و اوردوز گذشته باشد معمولا اقدامات درمانی نتیجه ای در پی ندارد و نارسایی کبدی و حتی مرگ دور از انتظار نیست .

در صورتی که به هر دلیل و یا به قصد خودکشی با استامینوفن مقدار زیادی از این دارو مصرف کرده اید سریعا با اورژانس تماس بگیرید.بهتر است سن و جنسیت و همچنین داروی مصرفی همراه با میزان مصرف را به اورژانس توضیح دهید. مامورین اورژانس یه محض ورود علائم حیاتی ، دمای بدن ، ضربان قلب ، میزان تنفس ، فشار خون و ... را بررسی خواهد کرد. یکی از اقدامات رایج که توسط پزشکان در زمان اوردوز و مسمومیت با استامینوفن انجام می شود ، استفاده از استیل سیستئین است که از طریق دهان به بدن فرد وارد می شود تا از آسیب های کبدی پیشگیری کند.آمار موجود در کشور امریکا نشان می دهد که استفاده از استیل سیستئین در زمان مسمومیت با استامینوفن می تواند 28 الی 30 درصد از آسیب های کبدی جلوگیری کند . نکته : اوردوز و مسمومیت با استامینوفن می تواند عوارض جانبی بدی به همراه داشته باشد که برخی از این عوارض جانبی تا آخر عمر با فرد همراه هستند. از آنجایی که استامینوفن یکی از دم دستی ترین و پر استفاده ترین قرص ها بر خودکشی می باشد لطفا توجه داشته باشید که مصرف این دارو انتخاب مناسبی برای خودکشی نمایشی و جلب توجه دیگران نیست.

برخی از گیاهان و خوراکی ها وجود دارد که می تواند در برخی از موارد برای تسکین درد و به عنوان جایگزین استامینوفن استفاده شود. برای مثال :

1 ) روغن و اسانس نعناع

2 ) آلوئه ورا

3 ) زنجبیل 4 ) زردچوبه