چرا کودکان دچار چاقی و اضافه وزن می شوند؟

چاقی کودکان بیماری جدی است که کودکان و نوجوانان به آن مبتلا می شوند. وزن اضافی در کودکان باعث میشود با مشکلات و امراض بزرگسالان نظیر دیابت و فشار خون  کلسترول بالا مواجه شوند. همچنین می تواند باعث عدم اعتماد به نفس و افسردگی شود.

علائم

همه کودکانی که ظاهری چاق دارند اضافه وزن ندارند. قالب های بدن برخی از بچه ها بزرگتر از حد متوسط است. و کودکان به طور معمول در مراحل مختلف رشد مقادیر مختلف چربی در بدن دارند. بنابراین اگر وزن باعث نگرانی در سلامتی است ممکن است شما ندانید کودکتان چگونه به نظر میرسد.

شاخص توده بدن (BMI) ، که راهنمای وزن در رابطه با قد را ارائه میدهد ، اندازه گیری مورد قبول اضافه وزن و چاقی است. پزشک کودک شما می تواند از نمودارهای رشد ، BMI و در صورت لزوم از آزمایش های دیگر برای کمک به شما در تشخیص اینکه آیا وزن فرزند شما میتواند مشکلات سلامتی ایجاد کند استفاده کند.

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم؟

دلایل

مسائل مربوط به سبک زندگی - فعالیت کم و استفاده از غذا و نوشیدنی های پرکالری - عامل اصلی چاقی کودکان هستند. اما عوامل ژنتیکی و هورمونی نیز می توانند نقش داشته باشند.

عوامل خطرزا

بسیاری از عوامل - که معمولاً به صورت ترکیبی کار می کنند - خطر اضافه وزن کودک شما را افزایش می دهد:

• رژیم غذایی: خوردن منظم غذاهای پرکالری ، مانند فست فودها ، و تنقلات  ، می تواند باعث افزایش وزن کودک شما شود. آب نبات و دسرها همچنین می توانند باعث افزایش وزن شوند و شواهد بیشتر به نوشیدنی های شیرین ، از جمله آب میوه و نوشیدنی های ورزشی، به عنوان مقصر چاقی در برخی از افراد اشاره دارد.
• عدم تحرک: کودکانی که فعالیت کمتر دارند و ورزش نمی کنند بیشتر چاق میشوند. زمان بیش از حد در فعالیت های کم تحرک مانند تماشای تلویزیون یا بازی های ویدیویی نیز در بروز این مشکل نقش دارد. در نمایش های تلویزیونی نیز غالباً تبلیغات مربوط به غذاهای ناسالم ارائه می شود.
• عوامل خانوادگی: اگر در خانواده شما کسی اضافه وزن داشته باشد ممکن است فرند شمانیز این خصوصیت را به ارث ببرد. این امر به ویژه در محیطی که غذاهای پرکالری همیشه در دسترس هستند و فعالیت بدنی مورد تشویق قرار نمی گیرد ، بیشتر صدق می کند.
• عوامل روانشناسی: استرس شخصی ، والدین و خانواده می تواند خطر چاقی کودک را افزایش دهد. برخی از کودکان برای کنار آمدن با مشکلات یا کنار آمدن با احساسات ، مانند استرس ، یا مبارزه با بی حوصلگی ، پرخوری می کنند. والدین آنها نیز ممکن است تمایلات مشابهی داشته باشند.
• عوامل اقتصادی اجتماعی: در برخی جوامع دسترسی به منابع موجود  به سوپرمارکت ها محدود است. در نتیجه ، آنها ممکن است غذاهای راحتی بخرند که زود خراب نمی شوند ، مانند غذاهای منجمد ، کلوچه .همچنین ، افرادی که در محله های کم درآمد زندگی می کنند ممکن است به مکانی امن برای ورزش دسترسی نداشته باشند.
• داروهای خاص: برخی از داروهای تجویزی می توانند خطر ابتلا به چاقی را افزایش دهند. آنها شامل پردنیزون، لیتیوم، آمی تریپتیلین، پاروکستین (Paxil)، گاباپنتین (Neurontin ،Gralise ،Horizant) و پروپرانولول (Inderal ،Hemangeol) هستند.

عوارض

چاقی کودکان اغلب باعث به وجود آمدن عوارض جسمی ، اجتماعی و احساسی در کودک می شود.

عوارض جسمی

عوارض جسمی ناشی از چاقی در دوران کودکی شامل موارد زیر هستند.

• دیابت نوع ۲: این شرایط مزمن بر نحوه استفاده بدن کودک از قند (گلوکز) تأثیر می گذارد. چاقی و کم تحرکی خطر ابتلا به دیابت نوع ۲ را افزایش می دهد.
• کلسترول بالا و فشار خون بالا: رژیم غذایی نامناسب می تواند باعث شود کودک شما یکی از این دو بیماری را داشته باشد. این عوامل می توانند به تجمع پلاکها در رگ ها کمک کنند ، که باعث باریک شدن و سخت شدن عروق می شود و احتمالاً در سنین بعدی منجر به حمله قلبی یا سکته می شود.
• درد مفصل: اضافه وزن باعث ایجاد فشار اضافی بر روی باسن و زانوها می شود. چاقی کودکان می تواند باعث درد و گاهی آسیب در لگن ، زانو و کمر شود.
• مشکلات تنفسی: آسم بیشتر در کودکانی که دارای اضافه وزن هستند دیده می شود. این کودکان همچنین به احتمال زیاد دچار آپنه انسدادی در خواب می شوند ، یک اختلال بالقوه جدی که در آن تنفس کودک به طور مکرر در طول خواب متوقف می شود و شروع می شود.
• بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD): این اختلال که معمولاً علائمی ایجاد نمی کند باعث تجمع رسوبات چربی در کبد می شود. NAFLD می تواند منجر به زخم شدن و آسیب کبدی شود.
• عوارض اجتماعی و عاطفی: کودکانی که اضافه وزن دارند ممکن است توسط همسالان خود تحریک شوند. این می تواند باعث از بین رفتن عزت نفس و افزایش خطر افسردگی و اضطراب شود.

جلوگیری

برای کمک به جلوگیری از افزایش وزن اضافی در کودک میتوانید:

• تغذیه سالم و فعالیت بدنی منظم را به یک امر خانوادگی تبدیل کنید. همه سود خواهند برد و هیچ کس احساس جدا شدن نخواهد کرد.
• میان وعده های سالم در دسترس داشته باشید. گزینه ها شامل ذرت بو داده بدون کره ، میوه هایی با ماست کم چرب ، هویج با هوموس یا غلات سبوس دار با شیر کم چرب است.
• غذاهای جدید را چندین بار ارائه دهید. اگر کودک شما بلافاصله غذای جدید را دوست ندارد ناامید نشوید. او معمولاً در معرض یک ماده غذایی برای کسب مقبولیت  قرار گرفته است.
• برای رفتار خوب کودکتان  قول دادن جایزه هایی نظیر تنقلات فکر مناسبی نیست.
• مطمئن باشید کودک شما به اندازه کافی میخوابد. برخی مطالعات نشان می دهد که خواب کم ممکن است خطر چاقی را افزایش دهد. کمبود خواب می تواند باعث عدم تعادل هورمونی شود که منجر به افزایش اشتها میشود.