استامینوفن - موارد مصرف و عوارض جانبی Acetaminophen
نام عمومی: استامینوفن ( Acetaminophen )
موارد مصرف و کاربرد استامینوفن
استامینوفن برای تسکین بسیاری از درد ها مانند سردرد، درد عضلانی، درد مفاصل در آرتریت ، کمر درد، درد دندان، بدن درد سرماخوردگی و تب مورد استفاده قرار میگیرد. استامینوفن در بیماران کبدی نباید مصرف شود و مصرف بیش از حد استامینوفن میتواند باعث آسیب رسیدن به کبد و حتی مرگ شود. بزرگسالان و نوجوانانی با وزن حداقل 50 کیلوگرم ، نباید بیش از 1000 میلیگرم در یک وعده و یا بیشتر از 4000 میلی گرم در 24 ساعت مصرف کنند.
کودکان زیر 12 سال نباید بیش از 5 دز در 24 ساعت مصرف کنند . توجه : در صورت داشتن حالت تهوع، درد شکم ، خارش، بی اشتهایی ، ادرار تیره و زرد پررنگ ، مدفوع رنگ خاکستری یا بسیار زرد، به پزشک خود اطلاع دهید . در صورت بروز قرمزی پوست و یا با مشاهده بثوراتی که گسترش می یابد و باعث التهاب میشود و یا در صورت بروز تب و لرز شدید ،مصرف این دارو را قطع کنید و با پزشک معالج تماس بگیرید .
قبل از مصرف استامینوفن به این نکات توجه نمایید :
مطمئن شوید که به استامینوفن حساسیت ندارید . همچنین در صورتی که دچار بیماری کبدی هستید به هیچ عنوان مجاز به مصرف استامینوفن نیستید . همچنین مصرف استامینوفن در دوران بارداری بدون نظر و تجویز پزشک مجاز نیست .
استامینوفن از طریق شیر مادر در دوران شیردهی به بدن نوزاد منتقل میشود . در صورتی که در دوران شیردهی هستید ، قبل از مصرف استامینوفن ( به هر شکل مثل قرص استامینوفن یا ... ) با پزشک خود مشورت نمایید . توجه : مصرف استامینوفن برای کودکان زیر دوسال بدون تجویز پزشک ممنوع است
- داروی استامینوفن دقیقا باید به شکلی که تجویز شده و دقیقا در همان مقدار مصرف شود . از مصرف خودسرانه این دارو بدون نظر پزشک خودداری نمایید .
- قرص های جویدنی استامینوفن را قبل از قورت دادن ، کامل بجویید
- قطره های استامینوفن که برای کودکان زیر 2 سال تجویز میشود ، میتواند حاوی دزهای متفاوتی از این دارو باشد . قبل از مصرف دارو ، حتما برچسب دارو و توصیه های پزشک را مطالعه نمایید و مطمئن شوید که در هر وعده ، میزان بیشتری از تجویز پزشک ، مصرف نشود .
- استامینوفن میتواند تاثیراتی بر آزمایش ادرار داشته باشد ( مثل تاثیر بر میزان قند خون ) قبل از انجام آزمایش ادرار از استامینوفن استفاده نکنید و یا از پزشک معالج در این مورد راهنمایی بخواهید .
در صورتی فراموش کردن یک نوبت مصرف استامینوفن چه کنم ؟
اگر مصرف داروی خود را فراموش کرده اید ، در صورتی که به زمان مصرف بعدی نزدیک میشوید ، تا رسیدن زمان مصرف صبر کنید .
در صورتی که استامینوفن را بیش از حد مصرف کرده باشم چه کنم ؟
در صورتی که در یک نوبت ، بیش از حد استامینوفن مصرف کرده باشید ، سریعا با اورژانس 115 تماس بگیرید . مصرف زیاد استامینوفن میتواند باعث مرگ شود .
اولین نشانه ها بعد از مصرف بیش از اندازه استامینوفن عبارتند از:
از دست دادن اشتها، حالت تهوع و استفراغ، درد معده، عرق کردن شدید ، گیجی و سردرگمی ، احساس ضعف شدید زرد شدن پوست
توجه : مصرف هم زمان استامینوفن با سایر داروها ممکن از باعث تداخل دارویی شده و یا باعث دریافت دوز بیشتری از این دارو شود . لطفا توجه داشته باشید که برخی از سایر داروها ، حاوی استامینوفن میباشد ( مثل داروهای سرماخوردگی ) همچنین مصرف همزمان الک با قرص استامینوفن میتواند باعث آسیب شدید کبدی شود .
عوارض جانبی احتمالی استامینوفن ( این بخش برای مطالعه شخص مصرف کننده مناسب است )
داروی استامینوفن مانند سایر داروها میتوانند عوارض جانبی مختلفی داشته باشد . این عوارض جانبی ممکن است هرگز در شما مشاهده نشود .
این عوارض عبارتنداز : مدفوع تیره و سیاه و یا مشاهده خون در مدفوع ادرار تیره و پررنگ و یا ادرار خونی تب و لرز ( در صورتی که بیمار دچار تب و لرز نبود ) درد در قسمت پایین شکم (شدید و تیز) ایجاد لکه های قرمز را روی پوست خارش پوست گلو درد (در صورتی که بیمار دچار گلودرد نبود) زخم شدن لب و یا ایجاد لک های سفید روی گوشه لب ها کاهش ناگهانی و شدید مقدار دفع ادرار خونریزی غیرمعمول یا کبودی زیر پوست خستگی یا ضعف غیرمعمول و شدید زرد شدن کره چشم و یا پوست
توجه مهم : در موارد نادر ، مصرف استامینوفن میتواند باعث ایجاد زخم یا بثورات پیشرونده پوستی شود که ممکن است باعث مرگ بیمار شود . در صورت مشاهده زخم هایی که به سرعت روی پوست گسترش میابد سریعا به پزشک مراجعه کرده یا با 115 تماس بگیرید .
عوارض جانبی احتمالی استامینوفن ( مناسب برای پزشکان و دانشجویان )
عوارض کبدی افزایش آسپارتات آمینوترانسفراز در موارد نادر: افزایش ترانس آمیناز های کبدی نارسایی کبدی ( گزارش نامعتبر )
دستگاه گوارش در موارد بسیار رایج : تهوع (تا 34٪)، استفراغ (تا 15٪) شایع (1 تا 10٪): درد شکم، اسهال، یبوست، دیسپپسی، شکم بزرگ
حساسیت بیش از حد Anaphylaxis، واکنش های حساسیت
هماتولوژیک موارد شایع (1 تا 10 درصد): کم خونی، خونریزی پس از عمل موارد نادر (کمتر از 0.01٪): ترومبوسیتوپنی، لکوپنی، نوتروپنی
درماتولوژی موارد شایع (1٪ تا 10٪): بثور، خارش موارد نادر (کمتر از 0.1٪): واکنش های پوستی جدی مانند پاستولوز اگزامتماتوزی عمومی، سندرم استیونس-جانسون و نكرولیز اپیدرمی سمی موارد بسیار نادر (کمتر از 0.01٪): واکنش پمفیگوئید، راش پوسچولار، سندرم Lyell
تنفسی شایع (1 تا 10 درصد): تنگی نفس، صداهای تنفسی غیر طبیعی، ادم ریوی، هیپوکسی، پلورال افیوژن، استروئید، خس خس، سرفه
قلبی عروقی عادی (1٪ تا 10٪): ادم محیطی، فشار خون بالا، فشار خون، تاکی کاردی، درد قفسه سینه
متابولیک شایع (1 تا 10٪): هیپوکالمی، هیپرگلیسمی
سیستم عصبی شایع (1٪ تا 10٪): سردرد، سرگیجه دیستونی
اسکلتی عضلانی عادی (1 تا 10٪): اسپاسم عضلانی، تریسموس
روانپزشکی مشترک (1 تا 10٪): بی خوابی، اضطراب
مجاری تنشی رایج (1 تا 10٪): اولیگوریا
محلی عوارض شایع (1 تا 10٪): درد محل تزریق، واکنش های محل تزریق
چشمی عادی (1 تا 10٪): ادم پری بیوتیک
عوارض دیگر شایع (1٪ تا 10٪): پریشیا، خستگی نادر (0.01٪ تا 0.1٪): اختلال نعوظ
دوز و میزان مصرف استامینوفن :
میزان مصرف مناسب استامینوفن در بزرگسالان برای درمان تب
نوع تزریقی استامینوفن :
میزان مصرف استامینوفن در وزن 50 کیلوگرم یا بیشتر:
1000 میلی گرم در هر 6 ساعت یا 650 میلی گرم در هر 4 ساعت
حداکثر دوز مصرفی استامینوفن در هر نوبت : 1000 میلی گرم
حداقل فاصله زمانی دوز: هر 4 ساعت حداکثر دوز در هر 24 ساعت : 4000 میلی گرم
در وزن کمتر از 50 کیلوگرم:
15 میلی گرم بر کیلوگرم در هر 6 ساعت یا 12.5 میلی گرم بر کیلوگرم در هر 4 ساعت
حداکثر میزان مصرف در هر وعده : 15 میلی گرم به هر کیلوگرم
حداقل فاصله زمانی دوز مصرف : هر 4 ساعت یکبار
حداکثر دوز: 75 میلی گرم بر کیلوگرم در هر 24 ساعت نوع خوراکی استامینوفن : 325 میلی گرم به 1 گرم در هر 4 تا 6 ساعت خوراکی
حداقل فاصله زمانی دوز: هر 4 ساعت
حداکثر دوز در هر وعده : 1000 میلی گرم
حداکثر دوز: 4 گرم در هر 24 ساعت 1300 میلی گرم خوراکی هر 8 ساعت
حداکثر دوز: 3900 میلیگرم در هر 24 ساعت
استامینوفن نوع شیاف :
650 میلیگرم رکتال هر 4 تا 6 ساعت
حداکثر دوز: 3900 میلیگرم در هر 24 ساعت
توجه : حداکثر دوز روزانه براساس تمام راه های مصرف و تمام محصولات حاوی استامینوفن است.
توصیه های حداکثر دوز و دوز روزانه ممکن است بر اساس محصول متفاوت باشد؛
برخی از تولیدکنندگان حداکثر دوز روزانه را کاهش داده اند تا مصرف کنندگان را از مصرف بیش از حد مصرف ناخواسته محافظت کنند. برای تزریق ، دوز در میلی گرم و میلی لیتر را تأیید کنید تا مطمئن شوید که دوز درست است.
میزان مصرف مجاز استامینوفن در بزرگسالان برای تسکین درد: نوع تزریقی:
وزن 50 کیلوگرم یا بیشتر: 1000 میلی گرم در هر 6 ساعت یا 650 میلی گرم در هر 4 ساعت
حداکثر دوز: 1000 میلی گرم حداقل فاصله زمانی هر دوز: هر 4 ساعت حداکثر دوز: 4000 میلی گرم در هر 24 ساعت
وزن کمتر از 50 کیلوگرم: 15 میلی گرم بر کیلوگرم در هر 6 ساعت یا 12.5 میلی گرم بر کیلوگرم در هر 4 ساعت
حداکثر دوز: 15 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم حداقل فاصله زمانی دوز: هر 4 ساعت
حداکثر دوز: 75 میلی گرم بر کیلوگرم در هر 24 ساعت
نوع خوراکی و قرص استامینوفن :
325 میلی گرم به 1 گرم در هر 4 تا 6 ساعت خوراکی
حداقل فاصله زمانی هر وعده : هر 4 ساعت حداکثر دوز: 1000 میلی گرم
حداکثر دوز: 4 گرم در هر 24 ساعت
نوع شیاف استامینوفن
650 میلیگرم رکتال هر 4 تا 6 ساعت
حداکثر دوز: 3900 میلیگرم در هر 24 ساعت
توجه : حداکثر دوز روزانه براساس تمام راه های مصرف و تمام محصولات حاوی استامینوفن است.
میزان مصرف روزانه استامینوفن در کودکان برای کاهش تب
2 تا 12 سال: 15 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن یا 12.5 میلی گرم به ازای هر کیلوگرم هر 4 ساعت یکبار
حداکثر دوز: 15 میلی گرم بر کیلوگرم؛ (از 750 میلی گرم بیشتر نشود )
حداقل فاصله زمانی هر دوز: هر 4 ساعت
حداکثر دوز روزانه: 75 mg / kg در 24 ساعت؛ نباید بیش از 3750 میلی گرم باشد
13 سال یا بیشتر؛ وزن کمتر از 50 کیلوگرم: 15 میلی گرم بر کیلوگرم در هر 6 ساعت یا 12.5 میلی گرم بر کیلوگرم در هر 4 ساعت
حداکثر دوز: 15 میلی گرم بر کیلوگرم وزن بدن
حداقل فاصله زمانی هر دوز: هر 4 ساعت حداکثر دوز روزانه: 75 mg / kg در 24 ساعت 13 سال یا بیشتر؛
وزن 50 کیلوگرم یا بیشتر: 1000 میلی گرم در هر 6 ساعت یا 650 میلی گرم در هر 4 ساعت
حداکثر دوز: 1000 میلی گرم حداقل فاصله زمانی بین هر دوز: هر 4 ساعت
حداکثر دوز روزانه: 4000 میلی گرم در 24 ساعت
دهان:
10 تا 15 میلی گرم بر کیلوگرم خوراکی هر 4 تا 6 ساعت در صورت نیاز،
بیش از 5 دوز در 24 ساعت تجاوز نکند
توجه : در میزان های زیر اول وزن را در نظر بگیرید و بعد وزن ( معیار میزان مصرف ، وزن کلی بدن میباشد )
2.7 تا 5.3 کیلوگرم (0 تا 3 ماه): 40 میلی گرم به صورت خوراکی هر 4 ساعت
در صورتی که نیازی به تجویز 5 دز در 24 ساعت باشد 5.4 تا 8.1 کیلوگرم (4 تا 11 ماه): 80 میلی گرم به صورت خوراکی هر 4 ساعت
در صورت نیاز، بیش از 5 دوز در 24 ساعت 8.2 تا 10.8 کیلوگرم (12 تا 23 ماه): 120 میلی گرم به صورت خوراکی هر 4 ساعت
در صورتی که نیازی به تجویز 5 دز در 24 ساعت باشد 10.9 تا 16.3 کیلوگرم (2 تا 3 سال): 160 میلی گرم به صورت خوراکی هر 4 ساعت
در صورت نیاز، بیش از 5 دوز در 24 ساعت 16.4 تا 21.7 کیلوگرم (4 تا 5 سال): 240 میلی گرم به صورت خوراکی هر 4 ساعت
در صورت نیاز، بیش از 5 دوز در 24 ساعت
21.8 تا 27.2 کیلوگرم (6 تا 8 سال):
320 میلی گرم به صورت خوراکی هر 4 ساعت
در صورت نیاز، بیش از 5 دوز در 24 ساعت 27.3 تا 32.6 کیلوگرم (9 تا 10 سال): 400 میلی گرم به صورت خوراکی هر 4 ساعت
در صورتی که نیازی به تجویز 5 دز در 24 ساعت باشد 32.7 تا 43.2 کیلوگرم (11 تا 12 سال): 480 میلی گرم به صورت خوراکی هر 4 ساعت
در صورت نیاز نباید بیش از 5 دوز در 24 ساعت 12 سال یا بیشتر: 325 میلی گرم به 1 گرم در هر 4 تا 6 ساعت خوراکی
حداقل فاصله زمانی دوز: هر 4 ساعت حداکثر دوز در هر وعده : 1000 میلی گرم
حداکثر دوز: 4 گرم در هر 24 ساعت حداکثر دوز: 3900 میلیگرم در هر 24 ساعت
استامینوفن به صورت شیاف :
6 تا 11 ماه: 80 میلیگرم رکتال هر 6 ساعت تا حداکثر 4 دز در 24 ساعت 12 تا 36 ماه: 80 میلیگرم رکتال هر 4 تا 6 ساعت تا حداکثر 5 دز در 24 ساعت 3 تا 6 سال: 120 میلیگرم رکتال هر 4 تا 6 ساعت تا حداکثر 5 دز در 24 ساعت 6 تا 12 سال: 325 میلیگرم رکتال هر 4 تا 6 ساعت تا حداکثر 5 دز در 24 ساعت 12 سال یا بیشتر: 650 میلیگرم رکتال هر 4 تا 6 ساعت تا حداکثر 6 دز در 24 ساعت
مصرف استامینوفن در دوران بارداری
مصرف این دارو در دوران بارداری با نظر پزشک مجاز است و معمولا خطری برای مادر و جنین ندارد.
مصرف استامینوفن در دوران شیردهی
این دارو به مقدار کم از طریق شیر مادر به بدن نوزاد منتقل می شود و مصرف استامینوفن در دوران شیردهی باید با اجازه پزشک انجام شود.
تداخل دارویی استامینوفن :
این دارو می تواند با برخی از داروهایی که در حال مصرف کردن هستید تداخل ایجاد کرده و باعث بروز عوارض جانبی ناخواسته شود. ممکن است با تغییر ساعات مصرف برخی از این داروها ، بتوان از بسیاری از این تداخلات جلوگیری کرد . برای این منظور با پزشک خود مشورت کنید و در زمان تجویز هر دارویی، تمام داروهایی که در حال مصرف کردن هستید را به پزشک خود اطلاع دهید.
- وارفارین ، پلاویکس ، آسپرین و ...
- ایزونیازید
- کاربامازپین
- فنوباربیتال
- فنی توئین
تهیه و ترجمه اختصاصی : مجله اینترنتی پاموه / pamuh.com
نکته بسیار مهم : نوشته ها و اطلاعات موجود در این سایت فقط جهت اطلاع رسانی بوده و جایگزین نظر پزشک نیست . این مجله هیچ مسئولیتی در قبال استفاده نادرست از داروها ندارد !!!
