عوارض داروها و قرص های اعصاب و روان ، ضد افسردگی ، آرامبخش و ضد اضطراب

عوارض داروها و قرص های اعصاب و روان ، ضد افسردگی ، آرامبخش و ضد اضطراب
11 رای ، 4.9 ستاره از 5

عوارض جانبی داروهای ضد اضطراب ، افسردگی ، آرامبخش ، ضد روانپریشی و …

قرص ها و داروهای روانپزشکی ، ضد اضطراب ، ضد افسردگی ، تثبیت کننده های خلق و خو ، داروهای ضد وسواس ، ضد هراس ، داروهای ADHD و حتی داروهای آرامبخش و خواب آور همگی نوعی داروی روانگردان محسوب می شوند. این داروها در حال حاضر به صورت گسترده ای در بین مردم مورد استفاده قرار می گیرد که درصد بسیار بالای از این استفاده ، بدون تجویز پزشک بوده و گاهی می تواند خطرناک باشد . در این مطلب از سایت ، به رایج ترین عوارض جانبی داروهای اعصاب و روان ، ضد افسردگی ، آرامبخش و داروهایی از این دست اشاره خواهد شد .

طبق آمار سال 2013 ، از هر شش نفر آمریکایی ، یک نفر نوعی قرص اعصاب و روانگردان مصرف می کند.همچنین از هر 4 زن 50 الی 64 ساله یک نفر از این داروها استفاده می کند.این آمار نشان دهنده این است که این نوع داروها در جوامع امروزی به صورت گسترده ای در حال مصرف شدن است و عوارض جانبی احتمالی این دارو ها می تواند برای این افراد و حتی جامعه خطرناک بوده و باعث افزایش هزینه های درمان در آینده شود.

این داروها اعتیاد آور هستند
این داروها اعتیاد آور هستند

توجه : در این مطلب جهت جلوگیری از تکرار بی از حد ، داروهای ضد افسردگی ، خواب آور ، آرامبخش ، تثبیت کننده خلق و خو ، داروهای ضد وسواس و … از عنوان داروهای روانگردان استفاده خواهد شد.

خطرات و عوارض جانبی قرص ها و داروهای روانگردان

1 ) عوارض جانبی عمومی

اکثر مردم اطلاع دارند که داروهای روانگردان با عوارض جانبی زیاد و گاهی خطرناکی همراه هستند. داروهای SSRI یا بازدارنده‌های بازجذب سروتونین که برای درمان افسردگی به صورت گسترده مورد استفاده قرار می گیرند ، می توانند در برخی از افراد عوارض جانبی شدیدی در پی داشته باشند.مصرف این داروها به شدت می توانند کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار دهند.برای مثال یکی از رایج ترین عوارض جانبی داروهای ضد افسردگی و بازدارنده‌های بازجذب سروتونین ، افزایش وزن است .در ادامه به برخی از رایج ترین عوارض جانبی داروهای روانگردان اشاره شده است .

عوارض جانبی عمومی داروها و قرص های ضد افسردگی

  • تهوع واستفراغ
  • افزایش وزن – افزایش آب زیر پوستی – پف کردن دست و پا – غبغب – پف کردن پلک و زیر چشم
  • اسهال – شکم درد – سوزش سر دل – مشکلات دستگاه گوارش
  • اختلالات جنسی – بی میلی جنسی – مشکل نعوظ – مشکل در ارضا شدن
  • خشکی واژن – رابطه جنسی دردناک – مشکل در ارگاسم
  • خواب آلودگی  – اختلال در تمرکز و قدرت تفکر
  • خشک شدن دهان ، گلو و لب
  • مشکلات دید – تاری دید – دیدن هاله نور در اطراف اجسام نورانی – سیاهی رفتن چشم – مشکل در تشخیص رنگ مخصوصا در شب
  • علائمی مانند علائم سرماخوردگی
  • سردرد – سرگیجه – گیجی – احساس خستگی
  • مشکلات خواب – زیاد خوابیدن – دیدن کابوس های شبانه – حرف زدن در خواب
  • مشکل هماهنگی اعضاء بدن – برای مثال ممکن است درهنگام غذا خوردن گاهی اتفاق بیافتد که قاشق را به دهان ببرید ولی دهان خود را باز نکنید. یا ممکن است در حال رانندگی نیاز به ترمز ناگهانی داشته باشید ولی از زمان تصمیم به ترمز گرفتن تا زمان انجام این تصمیم ، کمی تاخیر داشته باشید .
  • مشکلات حافظه – فراموش کار شدن
  • افزایش بزاق
  • مشکلات مفصلی – درد مفاصل – درد عضلانی
  • تکرر ادرار
  • سرد بودن دست ها و پاها – ضعف

عوارض جانبی قرص ها و داروهای محرک

داروهای محرک (stimulants) نوعی داروی روانگردان هستند که می توانند باعث تحریک سیستم عصبی مرکزی شوند.این داروها از طریق افزایش فعالیت گیرنده‌های تحریکی و کاهش فعالیت گیرنده‌های مهاری سیستم عصبی مرکزی (مغز و نخاع) عمل می کنند. رایج ترین عوارض جانبی داروهای محرک عبارتند از :

  • مشکلات خواب – مشکل در به خواب رفتن – بیدار شدن پی در پی از خواب در طول شب
  • شکم درد – سوزش سر دل – کاهش اشتها
  • مرگ ناگهانی در بیماران قلبی و کسانی که سابقه حمله  قلبی و یا سکته مغزی دارند .
  • افزایش احتمال سکته مغزی در بزرگسالانی که سابقه بیماری های قلبی و یا حمله قلبی دارند
  • افزایش فشار خون و افزایش ضربان قلب
  • مشکلات رفتاری جدید و یا حتی بدتر شدن اختلال دوقطبی
  • بروز حالت تهاجمی – تمایل به دعوا کردن و تمایل به آسیب رسانی به دیگران و خود
  • توهم – دیدن اشخاص و یا چیزهایی که در واقعیت وجود ندارند – شنیدن صداهایی که در واقعیت وجود ندارند  – گرفتن دستور از کسانی که واقعی نیستند.
  • بی حسی انگشتان دست و پا – گزگز کردن – مورمور شدن – سوزن سوزن شدن
  • تیک های حرکتی و یا گفتاری – انجام حرکات غیر ارادی مانند چشمک زدن و یا خاراندن بدن – تکرار کردن جملات خاص و یا تکرار کردن حرف ها
  • تغییرات شخصیتی

عوارض جانبی قرص های ضد روان پریشی

این قرص ها نیز نوعی داروی روانگردان هستند که می توانند با عوارض جانبی عمومی زیر همراه باشند.

  • خواب آلودگی – خستگی در طول روز – احساسی شبیه به علائم سرماخوردگی
  • افزایش وزن – جمع شدن آب زیر پوستی – غبغب – پف کردن پلک و زیر چشم – پف کردن دست ها و پاها
  • خشک شدن دهان ، گلو و لب
  • یبوست ، شکم درد ، تهوع و استفراغ ،
  • مشکلات بینایی – تاری دید – سیاهی رفتن چشم – دیدن هاله نور در اطراف اجسام نورانی
  • کاهش فشار خون
  • حرکات غیر قابل کنترل – تیک های حرکتی
  • تشنج – کاهش گلبول های سفید خون که می تواند بدن فرد را در معرض ابتلا به انواع بیماری ها و عفونت ها قرار دهد

عوارض جانبی داروهای تثبیت کننده خلق و خو

  • خارش پوست – جوش و آکنه – بثورات پوستی
  • تشنگی بیش از حد – تکرر ادرار – لرزش دست ها
  • تهوع و استفراغ –
  • هذیان گویی – لکنت زبان – حرف زدن در خواب
  • توهم – دیدن اشخاص یا چیز هایی که در واقعیت وجود ندارد – شنیدن صداهایی که در واقعیت وجود ندارند
  • افزایش ضربان قلب – کاهش ضربان قلب – مشکل ریتم قلب
  • از دست دادن هماهنگی بین اعضای بدن
  • خواب آلودگی – احساس خستگی مفرط در طول روز
  • تورم دست و پا ، پف کردن پلک و زیر چشم ، تورم مچ دست و پا ، غبغب
  • خواب آلودگی ، علائمی مانند علائم سرماخوردگی ، سردرد ، یبوست ، تغییرات اشتها ، تغییرات وزن
  • کمر درد ، از دست دادن هماهنگی بین اعضاء بدن ، حرکات غیر قابل کنترل چشم
  • دوبینی ، تاری دید ، سیاهی رفتن چشم ، مشکل در تشخیص رنگ
  • ریزش مو ، زنگ زدن گوش ، وزوز گوش، گرفتگی گوش
  • آسیب به کبد و لوزالمعده ، افزایش سطح تستوسترون در زنان که می تواند باعث بروز سندرم تخمدان پلی کیستیک شود.
  • تغییرات قاعدگی ، تاخیر پریود ،

2 ) افزایش احتمال خودکشی با مصرف قرص افسردگی ، آرامبخش ، روانگردان و …

تا همین چند سال قبل بسیاری از شرکت های تولید کننده داروهای آرامبخش ، ضدافسردگی ، تثبیت کننده خلق و خو و داروهای اعصاب و روان شدیدا اصرار داشتند که این داروها هیچ تاثیری در افزایش خطر خودکشی ندارند و شدیدا در برابر انتشار اخبار مربوط به افزایش خودکشی با مصرف این نوع داروها ، مقاومت می کرند.بالاخره در یک تحقیق منتشر شده در سال 2006 به این نکته اشاره شد که مصرف پاروکستین می تواند خطر خودکشی را در افراد جوان افزایش دهد.(منبع) بعد از این خبر ، در بسیاری از تحقیقات و مطالعات به این افزایش خطر خودکشی با مصرف داروهای اعصاب و روان و … اشاره شده است.شواهد موجود نشان می دهد که تولید کننده های این داروها از ده ها سال قبل ، از این عارضه مطلع بودند و به عمد آن را پنهان کرده بودند.

در سال 1990 در دانشکده روانپزشکی هاروارد، تحقیقی انجام شد که بعد از شروع درمان با فلوکستین گزارشاتی از تمایل به خودکشی در افرادی که از این دارو استفاده کرده بودند مشاهده شد.(منبع) در تاریخ 1991 در گزارشی که در مجله پزشکی نیوانگلند منتشر شده ، رفتار دو زن که اخیر فلوکستین مصرف کرده بودند مورد بررسی قرار گرفت که در هر دوی این زنان بعد از قطع مصرف فلوکستین ، افکار خودکشی از بین رفت .(منبع)

در سال 1991 ، 6 جوان بین 10 الی 17 ساله پس از شروع درمان با فلوکستین متوجه آغاز تمایل و افکار خودکشی شدند.4 نفر از این جوانان قبل از مصرف این دارو نیز گاهی افکار خودکشی داشتند.در سال 2000 در یک مطالعه منتشر شده اشاره شده است که بین 20 نفر از کسانی که تحت درمان با سرترالین بودند 2 مورد خودکشی ناگهانی مشاهده شده است.در این مطالعه اشاره شده است که مدت کوتاهی بعد از ایجاد عارضه حرکتی در این دو جوان ، اقدام به خودکشی اتفاق افتاده است .

و در نهایت در سال 2004 سازمان FDA اعلام کرد که تمام تولید کنندگان داروهای ضدافسردگی باید در بخش توضیح عوارض جانبی این داروها ، به مورد افزایش احتمال خودکشی در جوانان اشاره کنند.با این وجود طبق تحقیقات اخیر به نظر می رسد که این خطر فقط در جوانان نیست و افزایش احتمال خودکشی در افراد بزرگسال و مسن نیز وجود دارد.حتی در یکی از این گزارشات اشاره شده است که احتمال خودکشی در افراد مسن با مصرف فلوکستین و سرترالین ، دو برابر بیشتر از جوانان است.

شواهد نشان می دهد که در طول چهار هفته اول شروع مصرف داروهای ضد افسردگی و داروهای اعصاب و روان ، افراد بیشتر احتمال اقدام به خودکشی را دارند.در سال 2008 ، افزایش احتمال خودکشی با مصرف داروهای ضد تشنج نیز به این لیست اضافه شده است .بخصوص برخی از داروهای ضد تشنج که در برخی از موارد برای کاهش استرس و اضطراب مورد استفاده قرار می گیرند. به نظر می رسد داروهای ضد روانپریشی و داروهایی که برای درمان اسکیزوفرنیا مورد استفاده قرار می گیرند کمترین احتمال اقدام به خودکشی را در بین عوارض جانبی خود دارند.

3 ) افزایش احتمال مشکلات قلبی

داروهای ضد افسردگی ، روان گردان ، آرامبخش و داروهای مربوط به اعصاب و روان می توانند باعث برخی از مشکلات قلبی شوند.به نظر می رسد این خطر در بین داروهای ssri کمتر است ولی این داروها نیز در برخی از موارد باعث افزایش خطر ابتلا به نارسایی قلبی همراه هستند.ایست قلبی و مرگ ناگهانی نیز در بین افرادی که داروای ضد افسردگی ، روانگردان و اعصاب و روان مصرف می کنند دیده شده است که این احتمال در کسانبی که سابقه بیماری قلبی و عروقی دارند بیشتر است . در برخی از این موارد این عارضه به دلیل تداخل دارویی بین این داروها و داروهای قلبی و کنترل فشار خون اتفاق می افتد .

عوارض داروهای افسردگی و اعصاب و روان در دوران بارداری
عوارض داروهای افسردگی و اعصاب و روان در دوران بارداری

4 ) عوارض قرص های افسردگی و اعصاب و روان در دوران بارداری

در بررسی های اخیر مشخص شده است که این داروها می تواند در دوران بارداری با عوارض جانبی مانند سقط جنین ، مرگ جنین ، زایمان زودرس و مرگ نوزاد در طی 7 روز اول پس از زایمان همراه باشد. داروهای ضد افسردگی جدیدتر معمولا عوارض جانبی کمتری در دوران بارداری ایجاد می کنند در حالی که داروهای ضد افسردگی قدیمی می توانند خطر سقط جنین را دوبرابر افزایش دهند.برخی از سایر عوارض جانبی مصرف این داروها در دوران بارداری عبارتند از :

  1. افزایش احتمال زایمان زودرس
  2. افزایش احتمال دیابت بارداری
  3. افزایش احتمال پر فشاری خون
  4. افزایش احتمال نقص مادرزادی قلب در نوزاد

بررسی های اخیر نشان داده است که مصرف SSRIs و بنزودیازپین ها در دوران بارداری می تواند خطر ابتلا به سندرم اختلال وابستگی نوزاد به مواد مخدر (NAS) یا (neonatal abstinence syndrome) را در نوزادان تا سه برابر افزایش دهد.این خطر در صورت مصرف پاروکستین و کلونازپام در حدود دو برابر است .محققان معتقد هستند که مصرف داروهای ضد روانپریشی در دوران بارداری می تواند خطر ابتلا به دیابت بارداری را افزایش داده و باعث افزایش احتمال متولد شدن نوزاد با وزنی بالاتر از وزن طبیعی شود.

5 ) عصبانیت و افزایش احتمال بروز رفتار خشونت آمیز

در سال های اخیر تحقیقات زیادی در مورد ارتباط مصرف داروهای ضد افسردگی و داروهای درمان اختلال کم توجهی و بیش فعالی (ADHD) با افزایش احتمال رفتارهای خشونت آمیز ، انجام گرفته است.در این تحقیقات ارتباط معنی داری در این مورد یافت شده است و چندین مورد از تیراندازی هایی که در مدارس انجام شده است نیز با مصرف این داروها بی ارتباط نیستند.تحقیقات منتشر شده در آمریکا نشان می دهد که مصرف این داروها می تواند خطر بروز رفتارهای خشونت آمیز و ناگهانی را افزایش دهد.

6 ) بدتر شدن بیماری روانی و یا افسردگی

ممکن است عجیب به نظر برسد ولی مشاهده شده است که برخی از داروهای ضد افسردگی و درمان مشکلات روانی می توانند باعث بدتر شدن افسردگی و افزایش مشکلات مربوط به اعصاب و روان شوند! یکی از نظریه هایی که در این مورد وجود دارد این است که افسردگی و بیماری های روانی به دلیل بر هم خوردن تعادل بین مواد شیمیایی مغز به وجود میایند و مصرف این داروها با هدف متعادل کردن این مواد شیمیایی استفاده می شود که در مواردی ممکن است این داروها عدم تعادل شیمیایی مغز را بدتر کرده و باعث بدتر شدن بیماری فرد شوند.

برخی از سایر متخصصان معتقد هستند به دلیل اینکه داروهای ضد افسردگی ، ضد اضطراب و داروهای اعصاب روان بر روی عملکرد عصبی بدن تاثیر می گذارند ، مغز انسان در روزهای اول برای هماهنگ کردن خود با این تغییرات عصبی کمی متفاوت تر از حالت عادی عمل می کند که این تغییر رفتار مغز می تواند باعث بدتر شدن بیماری و افسردگی شود. گروه دیگری از متخصصین معتقد هستند که این داروها فقط در کوتاه مدت موثر هستند و در دراز مدت می توانند باعث عوارض جانبی و بدتر شدن عملکرد مغز شوند. این گروه معتقد هستند که مصرف طولانی مدت داروهای ضد افسردگی و ضد استرس و اضطراب می توانند آسیب های برگشت ناپذیر بیوشیمیایی بر مغز وارد کنند.

در تحقیقی که توسط این گروه انجام شده است نشان داده شد که مصرف داروهای ضد افسردگی تا شش ماه می توانند باعث بهبود افسردگی شوند ولی بعد از آن به مرور باعث بدتر شدن بیماری خواهند شد. علاوه بر این عوض کردن داروی ضد افسردگی نیز نمی تواند از این مشکل جلوگیری کند و معمولا بدن فرد با داروی جدید هماهنگ نخواهد شد و تعویض داروی ضد افسردگی می تواند باعث شدت گرفتن بیشتر افسردگی شود. به همین دلیل در کشور آمریکا پزشکان توصیه می کنند تا جایی که امکان دارد برای درمان افسردگی و اضطراب باید از روش های غیر دارویی استفاده شود مگر اینکه چاره جز استفاده از داروهای ضد افسردگی وجود نداشته باشد.

7 ) افزایش احتمال تصادفات رانندگی

تحقیقات نشان داده است که مصرف داروهای ضد افسردگی ، ضد اضطراب ، ضد روانپریشی ، آرامبخش و روانگردان می توانند باعث افزایش احتمال تصادفات رانندگی شوند.این اتفاق به دلیل برخی از عوارض جانبی این داروها بروز می کند.عوارض جانبی مانند : کاهش قدرت تفکر و تمرکز ، خواب آلودگی و کاهش سرعت عمل . کسانی که از این داروها استفاده می کنند معمولا در بین تصمیم به اقدام و انجام آن در مواقع ضروری و خطرناک ، دچار تاخیر می شوند.

8 ) ضعف سیستم ایمنی بدن

این گروه از داروها می توانند باعث ضعیف شدن سیستم ایمنی بدن شده و شما را در معرض ابتلا به بیماری های مختلف و عفونت ها قرار می دهند. این احتمال با مصرف داروی فلوکستین بسیار بیشتر می شود. احتمال این عارضه به دلیل تاثیر این داروها بر روی سروتونین در انتقال دهنده های عصبی می باشد .

این داروها اعتیاد آور هستند
این داروها اعتیاد آور هستند

9 ) این داروها اعتیاد آور هستند

در برخی از موارد و برخی از افراد مصرف داروهای ضد افسردگی ، ضد اضطراب ، آرامبخش و … می تواند وابستگی و اعتیاد ایجاد کند.محققان اعتقاد دارند که این داروها فقط برای کوتاه مدت باید مورد استفاده قرار گیرند.بسیاری از افراد برخی از این داروها را بدون نسخه و بدون تجویز پزشک مصرف می کنند چرا که برخی از این داروها اثراتی شبیه به کوکائین دارد .

10 ) اختلالات جنسی

داروهی ضد افسردگی و …می توانند احتمال ابتلا به مشکلات جنسی را افزایش دهند. مشکلاتی مانند : مشکل نعوظ ، مشکل در ارضا شدن و ارگاسم ، خشکی واژن ، درد در زمان رابطه جنسی ، عدم تمایل جنسی و …

11 ) افزایش احتمال سرطان پستان

گزارشات متعددی نشان داده است که مصرف داروهای ضد افسردگی به شدت می توانند در طولانی مدت باعث افزایش احتمال ابتلا به سرطان پستان شوند.این احتمال در صورت مصرف داروی پاروکستین ، بسیار بیشتر است .ولی در برخی از تحقیقات منتشر شده اخیر گزارش شده است که هیچ ارتباطی بین سرطان پستان و مصرف این داروها وجود ندارد.

12 ) عوارض جانبی در دوران شیردهی

بسیاری از داروهای ضد افسردگی ، ضد استرس و آرامبخش و … از طریق شیر مادر به بدن نوزاد منتقل می شوند و می تواند عوارض جانبی شدید داشته و حتی باعث مرگ نوزاد در خواب شوند. در دوران شیردهی قبل از مصرف این داروها باید حتما با پزشک خود مشورت کنید.

 تهیه و ترجمه اختصاصی : گروه سلامت / pamuh.com©

مطالب مشابه این موضوع

نظر یا سوال شما در این مورد چیه ؟

آدرس ایمیل شما نمایش داده نمی شود و محرمانه است.در صورتیکه ایمیل معتبر و بدون www وارد کنید دیگران میتوانند به شما پاسخ دهند و این پاسخ برای شما ایمیل خواهد شد.

یه دونه نظر
  1. محمد می گوید

    خوب