فواید و خواص درمانی نخود + جدول ارزش عذایی

فواید و خواص درمانی نخود + جدول ارزش عذایی
5 رای ، 4.8 ستاره از 5

فواید و خواص درمانی نخود

بوته نخود
بوته نخود

نخود با نام علمی Cicer arietinum متعلق به خانواده باقلاییان (Fabaceae) در سرده Cicer می باشد. نخود یک محصول فصل سرد بوده ، همچنین در برابر خشکسالی مقاوم است. گیاه نخود یک بوته دو لپه ای انبوه است. بر خلاف سایر حبوبات ، غلاف نخود کوتاه و متورم است که حاوی یک الی سه دانه از نخود می باشد. نخود احتمالا بومی خاورمیانه و مدیترانه است. حدود 90 درصد از تولید جهانی نخود از شش کشور هندوستان ، استرالیا ، میانمار ، ترکیه ، پاکستان و اتیوپی می باشد.

دو نوع اصلی از نخود وجود دارد ، یکی نوع کابلی که با نام نخود بنگال و یا چانا نیز شناخته می‌شود و نوع دیگر دسی است که با نام کالا چانا شناخته می‌شود. حدود 8000 سال پیش نخود کابلی از نخود دسی مشتق شده است. نخود دسی عمدتا در هند و پاکستان کشت می شود. این نوع نخود در اندازه های کوچک و در رنگ های مختلف وجود دارد ؛ یعنی قرمز ، سبز ، قهوه ای ، سیاه و کرم رنگ. نوع کابلی بزرگتر از دسی بوده ، به رنگ بژ می باشد.

این نوع نخود معمولا در ایران ، مدیترانه و در ایالات متحده رشد می کند. در یونان باستان نخود اغلب در دسرهای شیرین و یا حتی به صورت خام مصرف می شد. مردم رومی باستان نیز نخود را در سوپ ها و بریان ها استفاده می کردند و یا به عنوان تنقلات لذت می بردند.  از قرن ها پیش ، نخود به عنوان غذایی قدرتمند برای تولید مثل شناخته می شد و اعتقاد بر این بود که خاصیت آفرودیزیاک دارد.

نخود چه فوایدی برای بدن دارد؟

1. سرشار از کربوهیدرات های سالم است

نخود مانند همه حبوبات ، دارای کربوهیدرات های پیچیده می باشد که بدن می تواند این کربوهیرات ها را به آرامی هضم کرده و به عنوان انرژی استفاده کند. این امر ، مهم و ضروری است زیرا تمام کربوهیدرات ها برابر نیستند. بعضی از کربوهیدرات ها به سرعت سطح قند خون را افزایش می دهند و به نوسان انرژی می انجامند. به این کربوهیدرات ها کربوهیدرات های ساده گفته می شود ، کربوهیدرات های پیچیده سطح قند خون را به صورت ناگهانی افزایش نمی دهند و برای بدن انرژی پایدار فراهم می کنند. حتی رژیم های غذایی بسیار کم کربوهیدرات نیز نیاز به حداقل 25 گرم کربوهیدرات در روز دارند و نخود می تواند منبع سالمی برای تامین این کربوهیدرات ها باشد.

2. سطح قند خون را کنترل می کند

نخود غنی از نشاسته های مقاوم مانند الیگوساکارید ها و آمیلوز هستند ، این ها قندهایی می باشند که در روده کوچک هضم نمی شوند و به روده بزرگ انتقال داده می شوند تا بتوانند باکتری های مفید روده را تغذیه کنند. در مطالعات نشان داده شده است که این نشاسته ی مقاوم موجود در نخود به طور طبیعی باعث کاهش سطح قند خون در کوتاه مدت می شود.

در یک مطالعه جمعی از داوطلبان به سه گروه تقسیم شدند : یک گروه رژیم غذایی با مقدار چربی بالا ، گروه دیگر رژیم غذایی کم چرب و گروه سوم هم رژیم غذایی با مقدار چربی بالا همراه با نخود مصرف کردند. در گروهی که از رژیم غذایی با چربی بالا همراه با نخود پیروی کرده بودند ، 15 درصد کاهش کلسترول و افزایش معنی دار اسید های صفراوی مشاهده شد.

مطلب پیشنهادی : خواص ریحان

آیا نخود برای بیماران دیابتی مناسب است؟ بله ، نخود یک منبع سالم کربوهیدرات حتی برای افرادی است که از رژیم غذایی با کربوهیدرات کمتر استفاده می کنند. نشاسته حاوی قندهای طبیعی به نام گلوکز است که بدن از آن به راحتی برای بسیاری از عملکردهای اساسی استفاده می کند ، اما گلوکز می تواند برای افراد مبتلا به پیش‌دیابت و یا دیابت مشکل ساز باشد. پروسه هضم و استفاده از گلوکز موجود در همه حبوبات و نشاسته ها آهسته می باشد که این هم برای افراد دیابتی که در پایداری قند خون مشکل دارند بسیار مهم است.

نخود تازه در غلاف
نخود تازه در غلاف

3. باعث ایجاد حس سیری شده و به کاهش وزن کمک می کند

مطالعات نشان داده اند که مصرف فیبر با داشتن وزن پایین ارتباط دارد. حبوبات به دلیل وجود فیبر ، کربوهیدرات های پیچیده و پروتئین ، برای این منظور بسیار مناسب می باشد. نخود هم از نظر پروتئین و هم از نظر فیبر غنی است ، که این هم به شما کمک می کند تا احساس سیری کنید.

در یک مطالعه 84 نفر که مبتلا به اضافه وزن بودند ، یک رژیم غذایی کم کالری حاوی حبوباتی مانند نخود را به مدت دو ماه دنبال کردند. محققان مشاهده کردند که در همه شرکت کنندگان در این آزمایش ، کاهش قابل توجهی در میزان وزن و کاهش چشمگیر اکسیداسیون کلسترول LDL حاصل شد.

نخود دارای مواد مغذی است که کمک می کنند تا احساس سیری کنیم ، در عین حال سطح قند خون ما را کنترل کرده و در نتیجه انرژی ما را تامین می کند که این هم می تواند باعث کاهش وزن شما شود. علاوه بر کنترل گرسنگی ، نخود دارای شاخص گلیسمی بسیار پایین می باشد و به همین دلیل آهسته در جریان خون جذب می شود. در یک مطالعه ، مشاهده شد که میزان “قند خون بعد از غذا” بعد از مصرف حبوباتی مانند نخود 45 درصد کمتر از مصرف برنج ، نان سفید و ماکارونی است.

4. به سلامت دستگاه گوارشی کمک می کند

فیبر غذایی در سلامت انسان نقش مهمی دارد ولی متاسفانه رژیم غذایی مدرن دچار کمبود فیبر است. مصرف نخود برای جبران این کمبود بسیار مناسب می باشد. در یک دوم هر پیمانه نخود حدود شش تا هفت گرم فیبر موجود است. نخود غنی از فیبر محلول و غیر محلول است. فیبر نامحلول برای تمیز کردن روده و تغذیه باکتری های مفید دستگاه گوارشی ضروری است. فیبر محلول هم ، سبب می شود که نخود به اسیدهای صفراوی در روده متصل شده و کلسترول و سموم را همراه با صفرا دفع کند.

یکی دیگر از فواید مهم مصرف نخود کمک به کاهش یبوست است. فیبر با حرکت دادن سریع غذا در دستگاه گوارش به سلامت دستگاه گوارش و به کاهش علائم سندرم روده تحریک پذیر IBS ، رفع یبوست و همچنین به خارج کردن سموم و مواد زائد از بدن کمک می کند.

علاوه بر این فیبر به تعادل سطح pH بدن کمک کرده ، از طرفی هم باعث افزایش باکتری های سالم و تعادل باکتری ها در محیط روده می شود . عدم تعادل در باکتری فلور روده اغلب با بسیاری از مشکلات گوارشی مرتبط است.

مقدار بالای فیبر موجود در نخود به سلامت قلب ، کنترل قند خون و محافظت در برابر سرطان ، بیماری قلبی ، دیورتیکولوزر ، سنگ کلیه ، سندرم پیش از قاعدگی (پی‌ام‌اس یا PMS) ، چاقی و موارد دیگر کمک می کند.

5. در برابر بیماری های قلبی و سرطان از بدن محافظت می کند

یکی از فواید قابل توجه نخود این است که از برای قلب بسیار مفید می باشد. در مطالعات نشان داده شده است که نخود به تعادل سطح کلسترول ناسالم ، کاهش فشارخون و محافظت در برابر بیماری های قلبی و عروقی از طرق مختلف کمک می کند.

این خاصیت ممکن است تا حدی ناشی از مقدار زیاد فیبر موجود در نخود باشد که کمک می کند تا از پرخوری و اضافه وزن و افزایش چربی به خصوص در اطراف اندام های حیاتی جلوگیری شود. فیبر یک ماده ژل مانند در سیستم گوارش ایجاد می کند که با اسیدهای چرب پیوند برقرا می کند و باعث ایجاد تعادل در سطح کلسترول می شود. تحقیقات نشان می دهد که هر دو فیبر محلول و فیبر نامحلول در کمک به کنترل و مدیریت فشار خون بالا اهمیت دارند.

همچنین مصرف حبوبات به جلوگیری از تشکیل پلاک در شریان ها کمک کرده سطح فشار خون را در حد نرمال نگه می دارد و در نتیجه احتمال بیماری قلب و سکته را کاهش می دهند. در واقع ، مطالعات نشان می دهد که تنها با مصرف سه چارم پیمانه از هر نوعی از حبوبات در روز می توان به کاهش خطر حمله قلبی و تعادل کلسترول LDL “بد” کمک کرد.

مصرف حبوبات به جلوگیری از بروز سرطان ، به ویژه سرطان کولون و سرطان پستان ، کمک می کند .  حبوبات سیستم گوارشی از جمله کولون را از تجمع باکتری های مضر و ایجاد مواد سمی حفظ می کنند ، در یک محیط سالم که در آن سطوح pH متعادل است ، التهاب کاهش می یابد و بنابراین از ازدیاد سلول های سرطانی جلوگیری می شود.

6. تامین ویتامین ها و مواد معدنی ضروری (از جمله فولات و روی)

نخود سرشار از آهن ، روی ، فسفر و ویتامین های گروه ب است . نخود همچنین منبع خوبی از فولات می باشد. وجود فولات برای کمک به بدن در تولید سلول های جدید اهمیت دارد ، زیرا فولات نقش کپی و سنتز DNA را ایفا می کند. کمبود فولات می تواند به کم خونی ، عملکرد ضعیف ایمنی بدن و هضم ضعیف منجر شود و در زنان باردار ، کمبود این ویتامین می تواند منجر به نقص های لوله ی عصبی ، مانند مهره‌ شکاف یا اسپینا بیفیدا شود.

نخود همچنین حاوی روی است. روی یک ماده معدنی ضروری است که در بیش از 100 واکنش آنزیمی مهم در بدن نقش دارد.

چانا ماسالا - غذای هندی
چانا ماسالا – غذای هندی

 7. می تواند به آلکالی شدن بدن کمک کند

حبوبات دارای اثر قلیایی در بدن هستند که با کاهش اسیدیته بدن (که بدلیل رژیم غذایی نامناسب ایجاد می شود) به تعادل سطح PH بدن کمک می کند. در صورتی که نخود با یک چربی سالم مانند روغن زیتون ترکیب شود (مانند هوموس) ، جذب مواد مغذی آن در بدن افزایش می یابد. علاوه بر این ، نخود منبع خوبی از سه ماده مغذی می باشد که به کاهش علائم شایع سندرم پیش از قاعدگی کمک می کند ، این سه ماده عبارتند از : منیزیم ، منگنز و ویتامین B6.

8. منبع خوبی از پروتئین گیاهی است

پروتئین درشت‌ مغذی یا ماکرومغذی‌ ضروری است که نقش مهمی در تقریبا هر عملکرد بدن دارد ، از جمله در اندام های حیاتی ، ماهیچه ها ، بافت ها و حتی هورمون ها. مصرف به اندازه کافی پروتئین های سالم به شما کمک می کند تا طور طبیعی روند پیری را آهسته تر کنید. پروتئین هایی که ما از غذا بدست می آوریم ، به تشکیل هموگلوبین ها و آنتی بادی های مهم ، کنترل قند خون و به ساخت و نگهداری ماهیچه ها کمک می کند و انرژی مورد نیاز بدن را فراهم کرده ، علاوه بر این ها به بهبود زخم ها و صدمات و ایجاد حس سیری نیز کمک می کند.

نخود منبع خوبی برای تامین پروتئین های مهم است ، حدود 15 گرم پروتئین در هر پیمانه از نخود پخته شده موجود می باشد. مصرف نکردن مقادیر کافی پروتئین به مدت طولانی ، می تواند موجب ضعف عضلانی ، خستگی ، کمبود انرژی ، مشکلات بینایی مانند آب مروارید ، مشکلات قلبی ، اختلال در سلامت پوست ، اختلال در سطح هورمون و بسیاری مشکلات دیگر شود.

مطلب پیشنهادی : کراتین چیست ؟

9. نخود حاوی کوئرستین و آنتی اکسیدان های مهم دیگر است

همانند سایر حبوبات ، نخود سرشار از فیبر و پروتئین است ولی علاوه بر این ها دارای برخی مواد مغذی ویژه مانند کوئرستین ، که به گردش خون سالم و قدرت ایمنی بدن کمک می کند و کلروژنیک اسید است که آنتی اکسیدانی است که در قهوه موجود است نیز می باشد. نخود غنی از بتا کاروتن و مواد معدنی مانند منیزیم ، پتاسیم و منگنز است. نخود همچنین منبع خوبی از اسیدهای چرب مفید مانند اسید لینولئیک و اسید اولئیک است که در روغن زیتون نیز یافت می شوند و همگی نقش مهمی در سلامت انسان دارند.

نخود در طب هندی (آیورودا ) و طب چینی (TMC)

  • نخود به طور گسترده در غذاهای هندی و معمولا برای تهیه “کاری” استفاده می شود و یکی از محبوب ترین مواد غذایی گیاهی برای گیاهخواران در هند ، پاکستان و بنگلادش است. یعنی در مناطقی که رژیم های گیاهخواری اهمیت تاریخی دارد.
  • در هندوستان نخود چانا نامیده می شود. شما می توانید نخود را در بسیاری از انواع دال که در آشپزی آیورودا مرسوم است و تقریبا مصرف روزانه دارد پیدا کنید. حبوبات در مقایسه با منابع پروتئین حیوانی بسیار ارزان تر هستند و منبع سلام تری محسوب می شوند.
  • بر اساس طب آیورودا ، حبوبات “واتا” را افزایش می دهند ، به این معنی که سطح انرژی را بالا می برند ولی ممکن است باعث نفخ شده و به “خشکی طبع” منجر شوند. در آیورودا توصیه می شود که برای کاستن اثر خشکی ، نخود با روغن یا سیر پخته شود. همچنین در طب آیورودا اعتقاد بر این است که نخود به ساخت بافت های بدن ، از جمله بافت عضلانی ، کمک می کند.
  • بر اساس طب آیورودا نخود برای کبد بسیار مفید می باشد.
  • در آیورودا ، حبوبات تقریبا همیشه قبل از پختن خیس داده می شوند و برای راحتی هضم همراه با ادویه جات پخته می شوند. ادویه جاتی که با نخود استفاده می شوند شامل آنغوزه (asafetida ) ، زیره سبز ، زنجبیل تازه ، زردچوبه و فلفل سیاه است که ممکن است نفخ ناشی از مصرف نخود را کاهش دهند.
  • در طب سنتی چینی نیز معتقد هستند که خوردن روزانه حبوبات کمک می کند تا اعضاء اصلی بدن به درستی عمل کنند و از ایجاد بیماری ها جلوگیری شود. به ویژه غذاهای سیاه ، از جمله نخود سیاه و لوبیا سیاه ، به خاطر فواید بسیار آن ها برای کلیه و کبد ، ارزشمند هستند.
  • در طب سنتی چینی توصیه می شود که حبوبات با برنج یا با غلات کامل دیگر ترکیب شوند. حبوبات ، برنج ، سبزیجات و غذاهای تخمیر شده معمولا با هم خورده می شوند.
  • بر اساس نظریه طب سنتی چینی ، مزایای مصرف نخود و سایر حبوبات مانند لوبیای آزوکی ، لوبیا سیاه ، لوبیا سفید و ماش شامل تقویت قلب ، کمک به حرکات منظم روده ، بهبود فشار خون ، بهبود قند خون ، سم زدایی بدن ، محفاظت در برابر سرطان ، افزایش قدرت بدن و کاهش وزن می باشد.

جدو.ل ارزش غذایی نخود پخته :

ارزش غذایی موجود در یک پیمانه (تقریبا 164 گرم) از نخود پخته به این شکل می باشد :

Principle Nutrient Value
انرژی 269 Kcal
کربوهیدرات 45 گرم
پروتئین 14.5 گرم
چربی کل 4.2 گرم
فیبر غذایی 12.5 گرم
Vitamins
فولات 282 میکرو گرم
ویتامین ب 3 0.86 میلی گرم
ویتامین ب 5 0.47 میلی گرم
ویتامین ب 6 0.2 میلی گرم
ویتامین ب 2 0.1 میلی گرم
ویتامین ب 1 0.2 میلی گرم
ویتامین K 6.56 میکرو گرم
ویتامین A 44.28 IU
ویتامین C 2.13 میلی گرم
Electrolytes
سدیم 11.48 میلی گرم
پتاسیم 477.24 میلی گرم
Minerals
کلسیم 80.36 میلی گرم
مس 0.58 میلی گرم
آهن 4.74 میلی گرم
منیزیم 78.72 میلی گرم
فسفر 275.52 میلی گرم
روی 2.51 میلی گرم
مطالب مشابه این موضوع

نظر یا سوال شما در این مورد چیه ؟

آدرس ایمیل شما نمایش داده نمی شود و محرمانه است.در صورتیکه ایمیل معتبر و بدون www وارد کنید دیگران میتوانند به شما پاسخ دهند و این پاسخ برای شما ایمیل خواهد شد.