بهبود تعادل هورمون های بدن با 12 روش خانگی و گیاهی

هورمون ها توسط غدد درون ریز بدن تولید می شوند و تقریبا در تمام فعالیت های حیاتی و رشد بدن نقش دارند.به همین دلیل هرگونه اختلال و عدم تعادل هورمونی می تواند باعث بروز مشکلات جدی در بدن انسان شود.در این مطلب به روش های حفظ تعادل هورمونی بدن اشاره شده است .

بهبود تعادل هورمون های بدن با 12 روش خانگی و گیاهی
بهبود تعادل هورمون های بدن با 12 روش خانگی و گیاهی

فهرست

هورمون چیست ؟

هورمون ها مواد شیمیایی هستند که توسط سلول های غدد درون ریز بدن ترشح می شوند.این هورمون ها بر روی قسمت ها و فعالیت های مختلف بدن تاثیر می گذارند.هورمون ها دستورات و سیگنال های خاصی را از طریق خون به ارگان های مختلف بدن ارسال می کنند.

برخی از تاثیرات هورمون های مختلف بر روی بدن عبارتنداز :

  • رشد و توسعه سلول ها و بافت های بدن
  • به متابولیزه کردن غذا کمک می کند
  • رشد و عملکرد اندام های جنسی و تولید مثل را کنترل می کند
  • به حفظ دمای بدن کمک می کند
  • خلق و خوی فردی را تحت تاثیر قرار می دهد
  • و …

انواع هورمون ها توسط غده های زیر تولید می شود

1 )‌ غده پینه آل یا غده صنوبری دکارت یا غده کاجی

این غده در قسمت پشت جمجمه قرار دارد و هورمون ملاتونین تولید می کند. هورمون ملاتونین باعث کنترل چرخه خواب و بیداری می شود.

2 ) غده پانکراس

این غده با ترشح هورمون های انسولین، آمیلین و گلوکاگون ، نقش مهمی در کنترل قند خون دارد.

3 ) غده هیپوفیز

این غده در پایین مغز قرار دارد و هورمون هایی تولید می کند که عبارتند از : هورمون رشد ، هورمون پرولاکتین (که تولید شیر در زنان را تحریک می کند و باروری و سیستم ایمنی را تحت کنترل دارد) ، هورمون FSH که تخمک گذاری در زنان و تولید اسپرم در بیضه مردان را کنترل می کند. هورمون Luteinizing (lh) که در تنظیم چرخه قاعدگی زنان و تولید اسپرم در مردان را بر عهده دارد.

4 ) بیضه ها

که تولید هورمون تستوسترون و استروژن را بر عهده دارند.

5 ) تخمدان

تخمدان مسئول تولید هورمون استروژن در بدن زنان است که برای سلامت جنسی و رشد سینه و ذخیره چربی در بدن زنان نقش حیاتی دارد.

6 ) کبد

کبد تولید کننده هورمون رشد 1 (IGF-1) یا فاکتور رشد شبه‌انسولین است.

افزایش سن ، اختلالات ژنتیکی،بیماری ، آسیب های مغزی ، آلودگی هوا و .. می تواند بر روی غدد درون ریز بدن و تولید هورمون ها تاثیر گذاشته و باعث عدم تعادل هورمونی بدن شود.

دلایل تغییرات هورمونی بدن زنان

میزان هورمون در بدن زنانه در طول ماه متفاوت است که بستگی به تخمک گذاری ، رژیم غذایی ، ورزش کردن و عوامل محیطی دیگر دارد.در زمان تخمک گذاری ، تخمدان ها پروژسترون تولید نمی کند و سطح هورمون استروژن افزایش می یابد.سایر عوال تغییرات هورمونی بدن زنان عبارتند از :

  •  استفاده از قرص های هورمونی پیشگیری از بارداری می تواند باعث تغییرات هورمونی در بدن زنان شود.
  • قرص های کنترل قند خون مانند متفورمین می تواند باعث تولید بیشتر هورمون استروژن و پروژسترون و بهم خوردن تعادل هورمونی در بدن زنان شوند.
  • استرس
  • سوء تغذیه و رژیم های غذایی نامناسب
  • و …
هورمون تستوسترون
هورمون تستوسترون

رایج ترین نشانه های تغییرات هورمونی در بدن زنان

1 ) افزایش ناگهانی وزن و چاقی

در صورتی که دچار عدم تعادل هورمونی شده باشید بدن شما بدون تناسب با غذایی که می خورید شروع به افزایش وزن می کند.کاهش و یا افزایش هورمون های خاصی از بدن می تواند باعث افزایش جذب و ذخیره چربی و کاهش توده عضلانی بدن شود. به عنوان مثال افزایش هورمون استروژن ، کورتیزول یا انسولین و کاهش هورمون تستوسترون می تواند باعث افزایش ذخیره چربی در ناحیه شکم شود. همچنین کاهش سطح هورمون تیروئید می تواند با کاهش سوخت و ساز بدن باعث افزایش وزن شود.

2 ) ریزش مو

ریزش مو می تواند به علت عدم تعادل هورمون تیروئید ، انسولین یا تستوسترون باشد.زنانی که سطح تستوسترون بالایی دارند معمولا دچار ریزش مو می شوند.هورمون تستوسترون در شرایط خاص با حمله به فولیکول مو می تواند باعث ریزش مو شود.

3 ) مشکلات گوارشی

افزایش هورمون های ناشی از استرس می تواند باعث بروز برخی از مشکلات در معده و سیستم گوارش شما شود.مطالعات انجام شده نشان می دهد که افزایش هورمون استروژن بر روی میکروارگانیسم های روده تاثیر می گذارد.

4 ) افزایش اشتها

در بدن ما هورمون هایی وجود دارند که بر روی گرسنگی و اشتها تاثیر می گذارند.عدم تعادل هورمونی می تواند باعث اختلالات اشتها و افزایش اشتها شود.پزشکان معتقدند هورمون های لپتین و گرلین بر روی اشتها به صورت مستقیم تاثیر می گذارند.

5 ) تغییر اندازه پستان

بزرگ و یا کوچک شدن پستان یکی از علائم تغییرات شدید هورمونی در بدن زنان است.وقتی سطح هورمون استروژن در بدن کاهش میابد بر روی رطوبت و کشش پوست تاثیر می گذارد و باعث تغییر اندازه سینه می شود.

6 ) حواس پرتی

فراموش کردن مداوم و از دست دادن حافظه می تواند دلایل مختلفی داشته باشد که یکی از آنها عدم تعادل هورمونی است.کاهش هورمون کورتیزول و استروژن می تواند باعث کاهش حافظه شود.

7 ) احساس خستگی همیشگی و دائمی

اگر در طول روز و حتی در زمان استراحت کردن احساس خستگی و بی حوصلگی می کنید می تواند به دلیل تغییرات هورمونی باشد.کاهش تولید هورمون تیروئید می تواند باعث بروز خستگی دائمی و بی دلیل شود.

8 ) مشکلات خواب

کمبود خواب و بی خوابی یکی از رایج ترین نشانه های اختلالات هورمونی است .تغییر در میزان هورمون پروژسترون می تواند باعث تغییرات خواب و تغییر در دمای بدن شود.

چه کسانی در معرض مشکلات و اختلالات هورمونی هستند ؟

معمولا زنان بسیار بیشتر در معرض تغییرات هورمونی قرار دارند.

  • زنان بالای 30 سال
  • زنانی که در سن یائسگی قرار دارند.
  • زنانی که به مشکلات تخمدان دچار هستند
  • زنانی که به تازگی زایمان کرده اند
  • افرادی که مبتلا به مشکلات تیروئید هستند
  • زنانی که از روش ها و قرص های پیشگیری از بارداری استفاده می کند
  • و …

روش های خانگی و گیاهی برای حفظ تعادل هورمونی

1 ) از اسیدهای چرب استفاده کنید

این روش یکی از ساده ترین روش های تعادل هورمونی است.خوردن غذاهای سرشار از اسیدهای چرب سالم می تواند به تعادل هورمونی بدن کمک کند.بدن ما برای تولید هورمون های مختلف ، به اسیدهای چرب اشباع و کلسترول نیاز دارد.این چربی های سالم نه تنها تولید هورمون های بدن را متعادل می کنند بلکه باعث کاهش التهاب و افزایش سوخت و ساز بدن و در نتیجه کاهش وزن می شوند.

برای حفظ سلامت بدن ، بدن ما به مقدار مشخصی چربی نیاز دارد. پزشکان و دانشمندان چربی ها را به دو گروه چربی های سالم و چربی های بد تقسیم می کنند.لیپوپروتئین های چگالی کم ، کلسترول بد و لیپوپروتئین با چگالی بالا معمولا کلسترول خوب در نظر گرفته می شوند.مصرف غذا های حاوی چربی خوب خطر ابتلا به کلسترول بالا ، بیماری های قلبی ، دیابت و عدم تعادل هورمون در بدن را کاهش می دهند.برخی از چربی های خوب عبارتند از : روغن نارگیل ، روغن زیتون ، روغن آووکادو ، روغن گردو ،روغن کتان و …

روغن نارگیل اثر آنتی بیوتیک طبیعی دارد . روغن زیتون سرشار از چربی های غیر اشباع  و مواد مغذی است که می تواند هورمون های مختلف بدن را تنظیم کند.آووکادو نیز حاوی چربی غیر اشباع است .اسید چرب اصلی موجود در آووکادو اسید اولئیک است که برای سلامت قلبی و عروقی ، کاهش التهاب بدن ، کنترل اشتها و تنظیم هورمون بدن مفید است .

2 ) مصرف غذاهای سرخ شده را محدود کنید

غذاهای سرخ شده حاوی مقدار زیادی چربی هستند. دمای بالا در هنگام سرخ کردن ، ساختار چربی و نحوه جذب آنرا تغییر می دهد.اکسیداسیون چربی در خوراکی های سرخ شده باعث بر هم خوردن تعادل هورمونی بدن می شوند. از طرفی غذاهای سرخ شده معمولا میزان نمک زیادی دارند که نمک نیز می تواند بر روی هورمون های بدن تاثیر گذار باشد.

3 ) فیبر را به رژیم غذایی خود اضافه کنید

مصرف فیبر بیشتر به بدن کمک می کند تا هورمون های غیر ضروری و اضافی را از بدن خارج کند.

4 ) از گیاهان آداپتوژن (Adaptogen) استفاده کنید

مصرف گیاهان آداپتوژن (Adaptogen)  فواید و خواص زیادی برای بدن دارد از جمله :

  • می توان برای دراز مدت از آن استفاده کرد و معمولا عوارض جانبی خطرناکی برای بدن ندارد
  • بر روی سلامت عمومی و تمام نقاط بدن موثر است
  • باعث تعادل هورمونی بدن می شود
  • از استرس عمومی بدن می کاهد
  • سیستم ایمنی بدن را تقویت می کند
  • به فعالیت بیشتر آنتی اکسیدان ها در بدن کمک کرده و باعث کاهش التهاب عمومی بدن می شود .
  • عملکرد تیروئید را بهبود می بخشد
  • به طور طبیعی کلسترول را کاهش می دهد
  • باعث کاهش افسردگی و اضطراب می شود
  • به کاهش روند تخریب سلول های مغزی کمک می کند
  • حساسیت بدن به انسولین را افزایش داده و به کاهش قند خون کمک می کند
  • عملکرد غدد آدرنال را بهبود می بخشد
  • و ….
هورمون کورتیزول
هورمون کورتیزول

برخی از گیاهان آداپتوژن (Adaptogen)  عبارتنداز :

الف ) جینسنگ

جینسینگ یکی از شناخته شده ترین گیاهان آداپتوژن (Adaptogen) است.بسیاری از مطالعات تایید کرده اند که جینسنگ آسیایی می تواند عملکرد ذهنی ، تحمل استرس و … را بهبود بخشیده و به تعادل هورمونی بدن کمک می کند.جینسنگ آسیایی (هندی) خواص آنتی اکسیدانی خیلی بالایی دارد.

ب ) ریحان

ریحان در هند به عنوان اکسیر جوانی و داروی ضد پیری شناخته می شود.مطالعات نشان داده است که ریحان دارای خواص و مزایای بسیار زیادی است.مانند : کاهش خستگی و بی حوصلگی روزانه ، کاهش استرس عمومی بدن ، تقویت سیستم ایمنی بدن ، تنظیم قند خون ، تنظیم فشار خون و متعادل کردن سطح هورمون های بدن

ج ) ریشه شیرین بیان

ریشه شیرین بیان می تواند انرژی و استقامت بدن را افزایش داده و به تقویت سیستم ایمنی بدن و متعادل کردن هورمون های بدن کمک کند.

د ) ریشه ی گون

ریشه ی گون با بهبود سیستم ایمنی بدن باعث کاهش استرس عمومی بدن می شود.همچنین ریشه ی گون سطح هورمون استرس یا همان هورمون کورتیزول را در بدن کاهش می دهد.

5 ) تعادل بین اسید چرب امگا 3 و امگا 6 را حفظ کنید

شاید به نظر عجیب برسد ولی بر هم خوردن تعادل بین اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 می تواند باعث بروز مشکلاتی در بدن شود.بسیاری از مردم در تغذیه روزانه خود مقدار زیادی اسید چرب امگا 6 مصرف می کنند در حالی که اسید چرب امگا 6 نوعی چربی اشباع نشده است.اسید چرب امگا 3 بسیار شبیه به امگا 6 است ولی به دلیل تفاوت های ناشناخته بین این دو اسید چرب ، اغلب مردم اسید چرب امگا 6 را بسیار بیشتر مصرف می کنند که این کار می تواند باعث برهم خوردن تعادل هورمونی بدن شود.

نسبت مصرف این دو اسید چرب باید به صورت 1 به 1 باشد در حال که در مطالعات اخیر در کشور امریکا مشخص شده است که در حال حاضر نسبت مصرف 1 به 10 و حتی 1 به 20 است (1 واحد امگا3 و 10 یا حتی 20 واحد امگا 6 ) که همین مشکل باعث به وجود آمدن مشکلات هورمونی در بین مردم شده است .این مشکل در کشور ایران باید به مراتب بیشتر و شدیدتر نیز باشد .

برای جلوگیری از این مشکل باید مصرف منابع امگا6 را محدود کرده و منابع امگا 3 را بیشتر مصرف کنید. برخی از منابع امگا 6 عبارتند از : روغن آفتابگردان ، روغن ذرت ، سویا ، روغن بادام زمینی و برخی از منابع امگا 3 عبارتند از : ماهی های آزاد و وحشی ، دانه های کتان ، تخم چیا ، گردو و …

6 ) مشکلات گوارشی خود را درمان کنید

سندرم گوارشی ضعیف و هرگونه مشکل گوارشی می تواند مستقیما تعادل هورمونی بدن را مختل کند.مشخص شده است که مشکلات گوارشی خطر ابتلا به بیماری های خود ایمنی از جمله ، آرتریت ، لوپوس ، ویتیلیگو ، پسوریازیس و اختلالات تیروئید را افزایش می دهد.افرادی که مشکلات گوارشی دارند معمولا دچار کمبود پروبیوتیک ها نیز هستند.

7 ) از مواد سمی و شیمیایی دوری کنید

جای تعجب نیست که قرار گرفتن در معرض مواد سمی و شیمیایی می تواند تعادل هورمونی بدن را دچار مشکل کند.برخی از محصولات آرایشی و آفت کش ها و حشره کش ها و حتی بطری های پلاستیکی از مواد شیمیایی هستند که می تواند برای بدن مضر باشد.برخی از این مواد شیمیایی مضر عبارتند از : DEA، پارابن ها، پروپیلن گلیکول و لوریل سولفات و …

8 ) ورزش کنید

یکی از بهترین روش ها برای حفظ تعادل هورمونی، ورزش کردن و داشتن فعالیت بدنی است.ورزش کردن باعث افزایش هورمون اندورفین ، تستوسترون ، هورمون رشد و انسولین می شود.علاوه بر این ورزش کردن باعث تقویت سیستم ایمنی بدن و کاهش استرس عمومی بدن می شود.تنظیم اشتها و جلوگیری از چاقی و انباشته شدن چربی در بدن نیز از فواید ورزش کردن است .

9 ) خوب بخوابید

داشتن خواب خوب یکی از بهترین راههای طبیعی برای حفظ تعادل هورمونی بدن است.هورمون های بدن معمولا طی یک برنامه ریزی خاص تولید می شوند.برای مثال هورمون کورتیزول که یکی از هورمونی های تاثیر گذار بر روی استرس است ، معمولا در نیمه های شب تولید می شود.بی خوابی می تواند باعث افزایش استرس بدن شود. تحقیقات اخیر نشان داده است که استرس به طور مستقیم می تواند بر روی تولید هورمون های گلوکوکورتیکوئید، کاتچولامین، هورمون رشد و پرولاکتین و … تاثیر گذار باشد.سطح بالا هورمون کورتیزول می تواند باعث کاهش قدرت سیستم ایمنی بدن شده و احتمال عفونت ها ، بیماری ها ، افسردگی و چاقی را افزایش دهد.

10 ) مصرف الکل و کافئین را محدود کنید

مصرف بیش از حد کافئین می تواند باعث اختلالات خواب شده و بر روی سیستم عصبی بدن تاثز بگذارد.الکل نیز می تواند باعث خواب آلودگی سریع شده و بر روی کبد تاثیر منفی بگذارد.این عوارض جانبی می تواند باعث تغییرات هورمونی شود.

11 ) ویتامین D3 مصرف کنید

بر اساس یکی از تحقیقات محققان امریکایی مصرف ویتامین D3 نقش مهمی در سلامت عمومی بدن دارد.مصرف ویتامین D3 می تواند سیستم ایمنی بدن را تقویت کرده و بر روی ترشح هورمون های بدن تاثیر گذار باشد.

12 ) از قرص های پیشگیری از بارداری استفاده نکنید

همیشه استفاده از قرص های پیشگیری از بارداری را به عنوان آخرین روش در نظر بگیرید. این قرص ها بر روی هورمون های بدن تاثیر گذاشته و عوارض جانبی زیادی دارند.مانند»:

  • تغییر دوره های قاعدگی و خونریزی های بدون دلیل
  • افزایش احتمال ابتلا به سرطان پستان
  • افزایش احتمال خونریزی رحم
  • افزایش احتمال حمله قلبی
  • افزایش احتمال سکته مغزی
  • افزایش فشار خون
  • افزایش وزن و چاقی
  • حالت تهوع و استفراغ
  • تومورهای خوش خیم کبدی
  • ….

سایر توصیه ها :

برخی از روغن ها و اسانس های طبیعی می توانند برای تعادل هورمونی مفید باشند .مانند :

  • روغن و اسانس رازیانه

روغن و اسانس رازیانه می تواند برای سلامت روده ها و افزایش قدرت سیستم ایمنی بدن و درمان اختلالات تیروئید مفید است .روغن و اسانس رازیانه می تواند متابولیسم بدن را افزایش دهد ، التهاب عمومی بدن را کاهش داده و هضم و سیستم گوارشی بدن را تقویت کند.روغن و اسانس رازیانه را می توانید بر روی شکم خود بمالید و یا از نوشیدنی های حاوی رازیانه استفاده کنید.

  • اسانس مریم گلی

مریم گلی به تعادل هورمون استروژن در بدن کمک می کند.از گیاه مریم گلی می تواند برای تنظیم چرخه قاعدگی و تخمک گذاری خود استفاده کنید. همچنین مریم گلی برای درمان دردها و گرفتگی های قبل از قاعدگی مفید است .مریم گلی خطر ابتلا به سرطان تخمدان را کاهش داده و باعث کاهش اضطاب و افسردگی می شود.

  • اسانس اسطوخودوس

اسانس اسطوخودوس با کاهش استرس ، افسردگی ، اضطراب و بهبود خواب می تواند به تعادل هورمونی بدن کمک کند.

  • آویشن

آویشن تولید هورمون پروژسترون را افزایش داده و به کاهش مشکلات قاعدگی ، ناباروری ، افسردگی ، اضطراب ، استرس ، بی خوابی ، ریزش مو ، علائم یائسگی و… کمک می کند.

تهیه و ترجمه اختصاصی : گروه سلامت / pamuh.com©

مطالب مشابه این موضوع

نظر یا سوال شما در این مورد چیه ؟

آدرس ایمیل شما نمایش داده نمی شود و محرمانه است.در صورتیکه ایمیل معتبر و بدون www وارد کنید دیگران میتوانند به شما پاسخ دهند و این پاسخ برای شما ایمیل خواهد شد.